16/7/14

Μουντιάλ και Σινεμά: 2010 - Ν.Αφρική, ο πλαστός κόσμος της FIFA

Από τον Τάσο Μελεμενίδη

[Μυθικά ματς που έγιναν ταινίες, αθλητές που έγιναν αργότερα ηθοποιοί, απίθανες ιστορίες που μάθαμε από ντοκιμαντέρ και η σχέση του ποδοσφαίρου με πολιτικά και κοινωνικά φαινόμενα. Η ιστορία των Μουντιάλ μέσα από κινηματογραφικό πρίσμα.]


Χρειάστηκε να περάσουν 80 χρόνια και 18 διοργανώσεις για να έρθει η ώρα που το Μουντιάλ θα επισκεπτόταν την αφρικανική ήπειρο. Η Ν. Αφρική βέβαια που επιλέχθηκε είναι μια χώρα που καταπατήθηκε στο παρελθόν από τους εκπροσώπους του δυτικού πολιτισμού κάτι που δημιούργησε μεγάλες κοινωνικές αντιθέσεις που υπάρχουν μέχρι σήμερα, αλλά διατηρούσε στοιχεία που συνειρμικά σχετίζονται με την Αφρική και μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μια καμπάνια με άξονα την περιπέτεια και την εξερεύνηση μιας άγνωστης, στο ευρύ πλήθος, ηπείρου.


Η διαφήμιση όμως απείχε πολύ από την πραγματικότητα. Η FIFA αφού πρώτα προέβαλε τον εξωτισμό της χώρας για να προσελκύσει όσους περισσότερους τουρίστες μπορούσε, φρόντισε αργότερα να τους ενημερώσει πως δεν θα ήταν φρόνιμο να κυκλοφορούν πέρα από τις ασφαλείς ζώνες της. Το Γιοχάνεσμπουργκ και οι άλλες μεγαλουπόλεις της χώρας, με την εικόνα τους αντανακλούσαν τους δυο κόσμους στους οποίους είναι χωρισμένη η χώρα, που με την ισχυρή οικονομία της συντηρεί ένα μικρό κομμάτι εύπορων, αφήνοντας το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων να παλεύει καθημερινά με την φτώχεια και την εγκληματικότητα. Και φυσικά είναι εύκολο να καταλάβει κάποιος για ποιο από τα δυο κομμάτια του πληθυσμού γίνεται τελικά το Μουντιάλ. Η FIFA δεν έδειξε να πτοείται από τις όποιες αντιδράσεις και έδωσε τις επόμενες διοργανώσεις της σε αντίστοιχες περιπτώσεις χωρών. Το φετινό Μουντιάλ της Βραζιλίας αντιμετώπισε ισχυρή αντίδραση από ένα σημαντικό κομμάτι του κοινωνικού συνόλου (κάτι που στο παρελθόν θα έμοιαζε αδιανόητο για αυτήν τη χώρα) που βαρέθηκε να περιμένει τις υποσχέσεις περί κοινωνικής πολιτικής, από μια οικονομική ελίτ που σφυρίζει αδιάφορα και φτιάχνει γιορτές για τα μέλη της, παίρνοντας μετά το Μουντιάλ και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016. Και δε σταματάμε εδώ καθώς ακόμη μεγαλύτερες ανισότητες βρίσκει κανείς στην κοινωνία της Ρωσίας, που θα διοργανώσει το Μουντιάλ του 2018.


Η αλαζονεία προς αυτές τις φωνές και η προτίμησή της FIFA σε κυβερνήσεις που θα μπορούσαν να προπαγανδίσουν μέσω του Μουντιάλ (όπως η Αργεντινή του Βιδέλα το 1978) εκφράστηκε με όπλα τα στερεότυπα που ισχύουν για τις διοργανώτριες χώρες. Όπως ακούγαμε τον προηγούμενο μήνα συνεχώς για τη χώρα της σάμπα και του καφέ, την ίδια ώρα που έξω από τα γήπεδα συνέβαιναν συχνά επεισόδια, η περιβόητη μαγεία  και το μυστήριο της Μαύρης Ηπείρου επιστρατεύτηκαν το 2010.  Λίγους μήνες μετά την λήξη της διοργάνωσης, ξεκίνησε να προβάλλεται πρώτα σε διάφορα φεστιβάλ και αργότερα με κανονική διανομή, το Africa United, ένα φιλμ που μπορεί να μην ήταν επίσημη παραγωγή της FIFA, είχε όμως την συναίνεσή της για το κομμάτι που αφορούσε στο Μουντιάλ, και εξέφραζε κατά πολύ τον τρόπο με τον οποίο η ποδοσφαιρική ομοσπονδία έβλεπε τα πράγματα. Η ιστορία της ταινίας ξεκινάει όταν τρία μικρά παιδιά από την Ρουάντα αποφασίζουν να δοκιμάσουν την τύχη τους και να ταξιδέψουν με όποιον τρόπο γίνεται στην Ν. Αφρική, ώστε να δουν από κοντά τα είδωλά τους. Στην διάρκεια του απίθανου ταξιδιού αναμοχλεύεται όποιο κλισέ υπάρχει για την Αφρική, εμφανίζονται συχνές ευκολίες σε βασικά προβλήματα που δεν θα συνέβαιναν ποτέ στον αληθινό κόσμο – μόνο και μόνο η αρχική ιδέα του να ταξιδέψεις τη Ρουάντα με τα πόδια μοιάζει εκτός πραγματικότητας. Ακόμη, οι μικροί ταξιδευτές χρησιμοποιούν στα λόγια τους εκφράσεις-motto μεγάλων εταιρειών συνεργαζόμενων με τη FIFA και το όλο αποτέλεσμα δημιουργεί συνολικά ένα πλαστό και μάλλον ενοχλητικό σύμπαν που υπερτερεί των όσων διασκεδαστικών στιγμών υπάρχουν μέσα στο Africa United.

Εντός των γηπέδων, οι ποδοσφαιριστές όταν συνήλθαν από την πλήρη σαιζόν τους, τα μακρινά ταξίδια, την αλλαγή περιβάλλοντος και τον ήχο της vuvuzela, προσπάθησαν για το καλύτερο. Όπως και το 2006, δυο ευρωπαϊκές ομάδες έφτασαν στον τελικό, με την Ισπανία και την Ολλανδία να μάχονται για το πρώτο τους τρόπαιο. Η Ισπανία, με την φόρα της κατάκτησης του Euro 2008, ξεκίνησε μέτρια, έφτασε με κατεβασμένες ταχύτητες ως τους ημιτελικούς, όπου κέρδισε την Γερμανία που ως τότε μοίραζε τεσσάρες. Την ίδια νωθρότητα έδειχνε στην αρχή και η Ολλανδία που φύλαξε τις δυνάμεις για τον προημιτελικό με την Βραζιλία, όπου κέρδισε με 2-1, και τον ημιτελικόμε την σπουδαία Ουρουγουάη. Οτελικός, ένα ματς κουρασμένων παικτών, κρίθηκε στην παράταση και ένα γκολ του Αντρές Ινιέστα λίγο πριν το τέλος της.

1 σχόλιο:

  1. Το καλύτερο αφιέρωμα στο μουντιάλ που έχω διαβάσει!!!
    Μπράβο σας πολύ καλη δουλειά!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή