Από το Χαρτί στο Σελιλόιντ: The Shawshank Redemption

Από την Ελένη Τσατσαρώνη

«Στην πραγματικότητα δεν τίθεται ερώτημα. Δύο είναι οι επιλογές τελικά. Ή θα ζήσεις για τη ζωή, ή θα ζήσεις για το θάνατο.»

Τι κι αν υφίσταται σαν κατοχυρωμένη γνώση, η γνωστή ρήση πως «η ελπίδα πεθαίνει τελευταία», για τον ‘Αντυ Ντυφρέν τον ήρωα της νουβέλας του Στίβεν Κινγκ, «Η Ρίτα Χέηγουωρθ στις φυλακές Σάοσανκ», η ελπίδα δεν πεθαίνει ποτέ. Καταδικασμένος άδικα για το φόνο της γυναίκας του και του εραστή της, ο ήρωας που (συμπτωματικά(;) έχει γενέθλια την ίδια μέρα με τον δημιουργό του), μεταφέρεται το Σεπτέμβρη του 1948 στις φυλακές Σάοσανκ για να «συνετιστεί». Εκεί γνωρίζει τον ισοβίτη Έλις Ρέντιγκ και συνενώνεται μαζί του σε μια φιλία ζωής.

Η απόλυτη αποφασιστικότητα του Άντυ – που κάμπτεται ενίοτε, ευτυχώς προσωρινά – να μετασχηματίσει την ελπίδα που πεθαίνει, από απροσδιόριστο παθητικό συναίσθημα που οδηγεί στην αδράνεια και στη μοιρολατρική αποδοχή κάθε υποκρισίας και παραλογισμού των «αναμορφωτών» μιας οπουδήποτε Αμερικής, σε ελπίδα που μένει πάντα ζωντανή (κατ΄ επέκταση σε ένα υπόγειο), ενεργητικό δυναμισμό με μοναδικό στόχο τη –φαινομενικά ανέφικτη– διατήρηση της αυτοδιάθεσης και την τελική επικράτηση πάνω σε κάθε μορφή αποστέρησης της ελευθερίας, τον κατατάσσει σαν μια ξέχωρη οντότητα μέσα στον καθένα μας.

Τα Θαύματα (Le Meraviglie, 2014) ***

Από τον Παναγιώτη Μπούγια

Σκηνοθεσία : Αλίτσε Ρορβάκερ

Παίζουν : Άλμπα Ρορβάκερ, Μαρία-Αλεξάνδρα Λούνγκου, Σαμ Λούβικ, Ζαμπίνε Τιμοτέο, Μόνικα Μπελούτσι

110΄, 1.85 : 1

Πώς εξελίσσεται και πώς μεταβάλλεται ο ψυχισμός μιας έφηβης, επωμισμένης με ευθύνες που ξεπερνούν την ηλικία της και συνιστούν ταυτόχρονα καθήκον κι επιβάρυνση; Και πώς είναι το αίσθημα να ανήκεις σε ένα οικογενειακό περιβάλλον που επιθυμεί να σου κατευθύνει την πορεία στη ζωή;

Σε αυτά τα ερωτήματα προσπαθεί να απαντήσει η Ρορβάκερ μέσω της νεαρής Τζελσομίνα (εξαιρετική η Μαρία-Αλεξάνδρα Λούνγκου), μέλους μιας οικογένειας μελισσοκόμων που έχουν «γυρίσει» την πλάτη στον σύγχρονο τρόπο ζωής, αφηγούμενη μια ιστορία με αυτοβιογραφικά ψήγματα που πραγματεύεται την αναζήτηση ταυτότητας μέσα σε μια οικογενειακή «Βαβυλώνα»: ο πατέρας - ένας Γερμανός ιδεαλιστής που κατέφυγε στην ύπαιθρο- μιλάει σπαστά Ιταλικά κι η μητέρα εναλλάσσει- όταν πρόκειται για κάτι σοβαρό - τα Ιταλικά με τα Γαλλικά, σα να θέλει να μεταφέρει τη συζήτηση σε ουδέτερο έδαφος.

Η Έκρηξη (A Blast, 2014) *1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Σύλλας Τζουμέρκας

Πρωταγωνιστούν: Αγγελική Παπούλια, Βασίλης Δογάνης, Μαρία Φιλίνη, Θέμις Μπαζάκα, Γιώργος Μπινιάρης, Μάκης Παπαδημητρίου

83’

Τη "Χώρα Προέλευσης" του Σύλλα Τζουμέρκα την είδα πριν τρία χρόνια. Ελάχιστα θυμάμαι πια. Γι'αυτό ανέτρεξα χθες (αφού πρώτα παρακολούθησα το νέο του πόνημα) σε ένα τότε κείμενό μου· και διαπίστωσα πως η κουβέντα επί της ουσίας ήταν η ίδια -αν και αφηγηματικά, κάπως ωριμότερη η δεύτερη ταινία του. Αυτό μπορεί να προδίδει έναν συνεκτικό ή (και) ξεροκέφαλο σκηνοθέτη.

Το ταλέντο του εμφανές, όπως και το πάθος που εμφυσά στη δουλειά του. Όμως, περιχαρακώνεται στο δημιουργικό προφίλ ενός νεαρού οργίλου, που φιλμάρει με την κάμερα στον ώμο, ορμώντας ο ίδιος θαρρείς μες στη δράση, ηδονίζεται μαστιγώνοντας την ελληνική οικογένεια (με ενέσιμη λίγη παραπάνω διαστροφή), εκμεταλλεύεται για προβοκάρισμα κάθε στιγμή γυμνής σάρκας (και υπάρχουν αχρείαστα πολλές τέτοιες), και προβάλλει ανώδυνα τον (στα χαρτιά) αντιχρυσαυγιτισμό του, που είναι και της μοδός. 

Πίνακας Πνευμάτων (Ouija, 2014) *

Από τον Γιάννη Βασιλείου

Σκηνοθεσία: Στάιλς Γουάιτ

Παίζουν: Ολίβια Κουκ, Ντάρεν Καγκάσοφ, Λιν Σέι, Ντάγκλας Σμιθ

89’, 2.35:1

Το Οuija είναι ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Ένα πολύ βαρετό επιτραπέζιο παιχνίδι, καθώς δεν απαιτεί κατανάλωση φαιάς ουσίας, ούτε στρατηγική και κανείς δεν κερδίζει στο τέλος.  Την «γοητεία» του αντλεί από το γεγονός ότι, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες, κατά την διάρκεια του παιχνιδιού κινδυνεύει η σωματική και ψυχική ακεραιότητα του παίκτη, κάτι που δεν ισχύει για τα υπόλοιπα επιτραπέζια παιχνίδια – αν και έχω δει στην monopoly σπίτια να κλείνουν και λαρύγγια αγαπημένων φίλων να έρχονται πιο κοντά με τις παλάμες άλλων αγαπημένων φίλων. Το έτερο στοιχείο που καθιστά το Ouija ελκυστικό είναι ο υποτιθέμενος σύνδεσμός του με τον πνευματικό κόσμο, καθώς στόχος του παιχνιδιού είναι η επικοινωνία με τους νεκρούς. Τέτοια αποστροφή προκαλεί η ιδέα, ότι η δυνατότητα της επικοινωνίας με κάποιον αγαπημένο κοστολογείται ένα εικοσάρικο και διοχετεύεται στην αγορά μέσω ενός προϊόντος μαζικής παραγωγής, που η ιδέα μιας ταινίας, που λειτουργεί απροκάλυπτα σαν μακροσκελές διαφημιστικό αυτού του προϊόντος,  υστερεί σημαντικά σε χυδαιότητα. Εδώ όμως πρέπει να μιλήσουμε για την ταινία.

Φilmind: Shame

Από τον Γιώργο Παυλίδη

H Ντροπή θα μπορούσε να είναι το κρυφό αριστούργημα του Μπέργκμαν. Γυρίστηκε την ίδια χρονιά με την ταινία "Η ώρα του λύκου" (1968) και αμέσως μετά από μια σειρά κορυφαίων ταινιών του Σουηδού σκηνοθέτη, όπως την Τριλογία της Σιωπής (Μέσα από τον σπασμένο καθρέφτη (1961), Χειμερινό Φως (1962), Η Σιωπή (1963)), και την Περσόνα (1966), ολοκληρώνοντας έτσι μια εκπληκτική δεκαετία δημιουργίας για τον ίδιο.

Η Ντροπή είναι μια σπουδή της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε περίοδο πολέμου (εδώ το ιστορικό πλαίσιο είναι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος) και αποτελεί ίσως την πιο πολιτική ταινία του Μπέργκμαν.

Nostromo Home Cinema 24

Το Μωρό της Ρόζμαρι (Rosemary’s Baby, 1968) *****

Από τον Γιάννη Σμοΐλη

Σκηνοθεσία: Ρομάν Πολάνσκι

Πρωταγωνιστούν: Μία Φάρροου, Τζων Κασσαβέτης, Ρουθ Γκόρντον, Σίντνεϋ Μπλάκμερ, Ραλφ Μπέλαμι, Μόρις Έβανς

136’, 1.85 : 1

Δεν θα μπορούσε κανείς άλλος, εκτός από τον Πολάνσκι, να σκαρώσει τέτοια σαρδόνια παραβολή για το τέλος της αθωότητας (με όλες τις πιθανές έννοιες) των οπτιμιστικών 60’s, όπως το «Μωρό της Ρόζμαρι». Ο μεγάλος Πολωνοεβραίος, λόγω φλογερής ιδιοσυγκρασίας αλλά και επώδυνης εμπειρίας (αναφέρομαι στην απόδρασή του, σε τρυφερή ηλικία, απ’ την ναζιστική Κρακοβία), εντόπισε την κοινοτοπία του κακού μέσα σ’ ένα διαμέρισμα, μια συνηθισμένη γειτονιά κι έναν καθ’ όλα φυσιολογικό, μεσοαστικό γάμο. Ο «Σατανάς» εκκολάπτεται στα σπίτια μας, κάτω απ’ τη μύτη μας, στο πληκτικό περιβάλλον των καθημερινών μας συνηθειών, ανάμεσα σε τυπικές επισκέψεις γειτόνων, υποκριτικές αβρότητες και την ανούσια ψιλοκουβέντα που γεμίζει με περιττολογίες τον αέρα. Η μεταφυσική χλευάζεται εδώ, η έλλειψη φαντασίας στον τρόπο απεικόνισης αυτού που δεν χωράει στις τυπικά χριστιανικές αναπαραστάσεις μας (στη μία και μοναδική, φευγαλέα άλλωστε, εμφάνιση του, ο πρίγκιπας του σκότους, φορτώνεται με όλα τα στερεοτυπικά γνωρίσματα που του αποδίδει η μυστικιστική φιλολογία) καθώς και η ασύγγνωστη επιπολαιότητα με την οποία ανάγουμε τις φρίκες αυτού του κόσμου σε άυλες, κακόβουλες οντότητες.

Ένα Περιστέρι Έκατσε Σε Ένα Κλαδί Συλλογιζόμενο Την Ύπαρξή Του (2014) ***1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Ρόι Άντερσον

Παίζουν: Νιλς Βέστμπλομ, Χόλγκερ Άντερσον

101’

Ο Ρόι Άντερσον («Τραγούδια από τον Δεύτερο Όροφο») αντιμετωπίζει τους ανθρώπους σα νεκρούς από καιρό (αφού γλέντησαν πρώτα για λίγο) και είναι σα να τοποθετεί στους δρόμους τα φαντάσματά τους. Φαντάσματα που δεν παρουσιάζονται τρομακτικά, αλλά τρομερά ματαιωμένα από τον ίδιο το ρου της ύπαρξής τους. Φέρνει το απρόοπτο έναντι της κανονικότητας, σε κάθε γωνιά του παγερού Σκανδιναβικού τοπίου, αλλά και των κλινικά αποσυναισθηματισμένων κλειστών χώρων, γεννώντας το σουρεαλιστικό και το παράδοξο μέσα από το φυσιολογικό, αν το καλοσκεφτείς.

Δύο Ανάσες (Respire, 2014) **1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Μελανί Λοράν

Παίζουν: Ιζαμπέλ Καρέ, Ζοζεφίν Ζαπί, Λου ντε Λαάζ

91’

Αμιγώς Γαλλοπρεπής στους τρόπους της ταινία της επικίνδυνα ερωτεύσιμης Μελανί Λοράν του «Beginners» και των «Άδωξων Μπάσταρδων» που ιχνηλατεί από κοντά την υπογείως λεσβιακή σχέση μεταξύ δύο σφόδρα ετερόκλητων συμμαθητριών –μίας συνεσταλμένης και μίας παρορμητικής και απρόβλεπτης- σε προάστιο της γαλλικής επαρχίας.

Από το Χαρτί στο Σελιλόιντ: The Road

Από την Ελένη Τσατσαρώνη

Στους χρόνους που οι έσχατες στιγμές της ανθρωπότητας έχουν επέλθει προ πολλού, «ανοίγεται» Ο Δρόμος του Κόρμακ ΜακΚάρθυ. Ο συγγραφέας εμπνεύστηκε το θέμα του βιβλίου σε μια εκδρομή με το γιό του, και το «χρησιμοποίησε» για να εκφράσει την αγάπη του προς αυτόν. Οι περισσότεροι διάλογοι είναι πραγματικές μεταξύ τους συζητήσεις, ενώ υπάρχει και η πληροφορία ότι ο γιός του κατά κάποιο τρόπο ήταν συν-συγγραφέας στο βιβλίο αυτό. Εκδόθηκε το 2006, τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ το 2007, και πέρασε στη μεγάλη οθόνη το 2009 σε μια ταινία που έχει χαρακτηριστεί, ως το «λιγότερο εμπορικό προϊόν στην πρόσφατη ιστορία του Χόλυγουντ».

« …το παιδί ήταν η εγγύησή του. Είπε: άμα δεν είναι αυτό ο λόγος του Θεού, ο Θεός δεν μίλησε ποτέ.»

Edito #045: Interstellar, επιστημοσύνη, σωτηρία του ανθρώπινου γένους και αθεΐα

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Είναι προς τιμήν του κυρίου Νόλαν που δε μένει στάσιμος, εξελίσσεται, επιλέγοντας αυτή τη φορά να «παίξει» (με δικούς του πάντα όρους) σε διαστημικό έδαφος, εκεί που βαραίνει η σκιά του Κιούμπρικ κάθε νέα δημιουργία. Και μάλιστα το υλοποιεί σχεδόν εξαλείφοντας τις σκηνές δράσης και κατεβάζοντας αξιοσημείωτα τους συνήθεις ρυθμούς του –στοιχεία που ίσως του κοστίσουν σε συναρπαγή του κοινού.

Στα οριοθετημένα (;) πλαίσια μιας κριτικής (τα οποία γοργά θα εγκαταλείψουμε), κρίσιμο στοίχημά του δείχνει πως είναι να συγκεράσει το συναισθηματικό κίνητρο του κεντρικού του ήρωα με την πιο εγκεφαλική σκηνοθετική γραφή του. Κι αν στο «Ιnception» (που το επιχειρεί εξ ίσου) τα δυο τους δένουν παραπάνω από ικανοποιητικά, εδώ μοιάζει ο ίδιος να αδυνατεί να το ισορροπήσει, με το συναίσθημα να λυγίζει έναντι της επονομαζόμενης εγκεφαλικότητας, αφού το πρώτο προκύπτει αποκλειστικά από τις έντονες (κατά τόπους) ερμηνείες των Μακόναχι, Τσαστέιν και Άφλεκ ή τις (συμμαζεμένες, new-age) εξάρσεις του Τσίμερ στην ηχητική μπάντα, μα λιγοστά από την ίδια του την κατασκευή.