Edito #045: Interstellar, επιστημοσύνη, σωτηρία του ανθρώπινου γένους και αθεΐα

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Είναι προς τιμήν του κυρίου Νόλαν που δε μένει στάσιμος, εξελίσσεται, επιλέγοντας αυτή τη φορά να «παίξει» (με δικούς του πάντα όρους) σε διαστημικό έδαφος, εκεί που βαραίνει η σκιά του Κιούμπρικ κάθε νέα δημιουργία. Και μάλιστα το υλοποιεί σχεδόν εξαλείφοντας τις σκηνές δράσης και κατεβάζοντας αξιοσημείωτα τους συνήθεις ρυθμούς του –στοιχεία που ίσως του κοστίσουν σε συναρπαγή του κοινού.

Στα οριοθετημένα (;) πλαίσια μιας κριτικής (τα οποία γοργά θα εγκαταλείψουμε), κρίσιμο στοίχημά του δείχνει πως είναι να συγκεράσει το συναισθηματικό κίνητρο του κεντρικού του ήρωα με την πιο εγκεφαλική σκηνοθετική γραφή του. Κι αν στο «Ιnception» (που το επιχειρεί εξ ίσου) τα δυο τους δένουν παραπάνω από ικανοποιητικά, εδώ μοιάζει ο ίδιος να αδυνατεί να το ισορροπήσει, με το συναίσθημα να λυγίζει έναντι της επονομαζόμενης εγκεφαλικότητας, αφού το πρώτο προκύπτει αποκλειστικά από τις έντονες (κατά τόπους) ερμηνείες των Μακόναχι, Τσαστέιν και Άφλεκ ή τις (συμμαζεμένες, new-age) εξάρσεις του Τσίμερ στην ηχητική μπάντα, μα λιγοστά από την ίδια του την κατασκευή.

Σινεμά, Μάρκετινγκ, Κριτικοί και το Τέλος της Κριτικής

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Υπήρχε κάποτε ένα δημοφιλές δίλημμα: Είναι τελικά το σινεμά ψυχαγωγία ή τέχνη; Στην (δική μου) πραγματικότητα ερώτημα δεν υπήρξε ποτέ. Είναι και τα δύο. Ωστόσο, όπως συχνά κάνει ένα δίλημμα αν δεν εγκλωβιστείς σε αυτό, η ερώτηση είχε και, κατά έναν θνήσκοντα τρόπο εξακολουθεί, ένα ενδιαφέρον. Βλέπεις, αν το σινεμά είναι τέχνη το «επάγγελμα» του κριτικού νομιμοποιείται. Έχει ένα ρόλο. Είναι μια εκπαιδευμένη γνώμη, διαλεκτικά ωφέλιμη. Αν όμως είναι ψυχαγωγία κανείς επαΐων, καμμιά αυθεντία δεν «δικαιούται δια να ομιλεί», που έλεγε και ο γνωστός ως εθνάρχης.

Κάποια στιγμή η εποχή, η πολιτισμική στιγμή μιας εποχής σωστότερα, που είναι και αυτή που διανύουμε σήμερα ως δυτικός πολιτισμός, αποφάνθηκε. Ίσως και γιατί αυτού του διλήμματος προηγείται ένα άλλο, εξ ίσου ενδιαφέρον: Η ταινία είναι προϊόν ή δημιουργία; Και σ’ αυτό η απάντηση της (δικής μου) πραγματικότητας είναι ίδια. Και τα δύο ασφαλώς! Ωστόσο, σε μια εποχή που το χρήμα έχει αναχθεί σε βασιλεύουσα δύναμη, η ταινία-προϊόν έχει τα σκήπτρα. Κι όταν η διάδοση ενός φιλμ γίνεται προώθηση («εκμετάλλευση», που έλεγαν παλαιότερα και εύγλωττα οι διανομείς), καταλαβαίνεις πια πως το βάρος μεταφέρεται προσεκτικά -εδώ και χρόνια- από τους κριτικούς (που υποτίθεται γράφουν περί καλλιτεχνικής σημασίας) στους μαρκετίστες (που, καθόλου δεν υποτίθεται, μιλούν περί εμπορικής δυνατότητας). Κι αν το βάρος γνωστοποίησης μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας εναπόκειται  σε ανθρώπους της οικονομικής πιάτσας, τότε ξέρεις πως ο ρόλος της κριτικής εξέπνευσε.

Edito #035

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Γιατί ο κόσμος δεν διαβάζει κείμενα…

...αλλά και γιατί θα συνεχίσω

Από μόνη της σαν πράξη ηχεί οξύμωρη. Να γράψεις ένα κείμενο γιατί δεν διαβάζονται κείμενα. Εν προκειμένω, για τον κινηματογράφο, αφού προσωπικά με αυτό καταπιάνομαι κυρίως, αυτό μοιάζει να με καίει περισσότερο.

Ατελέσφορες σχετικές συζητήσεις με τον Ηλία, με την Άντζυ, με τον Γιάννη, προσφάτως με τον Τάσο, εσχάτως και με τον έτερο Γιάννη. Ακόμη πιο αδιέξοδο το τριβέλισμα εντός των τειχών.

"Στο Νήμα" και "Το Χαμένο Σήμα της Δημοκρατίας"

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Το κινηματογραφικό αριστερό ανασκούμπωμα -ελέω και επερχόμενων εκλογών- επισκέπτεται τις κινηματογραφικές μας οθόνες δύο διαδοχικές εβδομάδες γεννώντας μια σειρά από σκέψεις. Κανένα από τα δύο δεν αντέχει σε κινηματογραφική κριτική, έχουν όμως αμφότερα ενδιαφέρον στον βαθμό που αντικατοπτρίζουν το κοινωνικοπολιτικό σκεπτικό της εποχής και της χώρας που τα γεννά.

Από τη μια το ντοκιμαντέρ «Το Χαμένο Σήμα της Δημοκρατίας» του Γιώργου Αυγερόπουλου ασχολείται με το κλείσιμο της ΕΡΤ συσχετίζοντάς το άρρηκτα με αυτό που ο κ. Αυγερόπουλος εννοεί ανοικτά σαν επίθεση κατά της Δημοκρατίας και πρυτανεία φασιστικών πρακτικών. Ας διευκρινίσω εξ’ αρχής το αυτονόητο της αντίθεσής μου με τον τρόπο που έγινε από την κυβέρνηση Σαμαρά το κλείσιμο της ΕΡΤ. Κάθε κυβερνητική καταφυγή σε πράξεις νομοθετικού περιεχομένου υπαινίσσεται ένα δημοκρατικό κενό. Ωστόσο, σε μια χώρα υποχείριο κυβερνητικής αδιαφάνειας και συνδικαλιστικής μοναρχίας (αλληλοτροφοδοτούμενα φαινόμενα) η κάθετη κίνηση μιας κυβέρνησης εναντίον της δεύτερης συνάντησε πολλούς θιασώτες τους οποίους το ντοκιμαντέρ σχεδόν αποσιωπά ή αποδυναμώνει ως θέση. Κι αυτό εξ’ αιτίας των χλωρών που κάηκαν με τα ξερά αλλά και της μνημονιακής σκοπιμότητας της πράξης. Το ιδεολογικό μου, τρόπον τινά, πρόβλημα με το ντοκιμαντέρ του κ. Αυγερόπουλου είναι η ολοκληρωτική έλλειψη διαλεκτικότητας. Που εν συνεχεία οδηγεί τη δουλειά του σε μια διαδηλωσιακή/προτεσταντική/συνθηματολογική εποχή περί «επαράτου Δεξιάς» και «Ψωμιού Παιδείας κι Ελευθερίας». Να θεωρήσει δεδομένο πως αυτή η πρακτική, θα εγείρει τα υπάρχοντα αλλοϊδεατικά αντανακλαστικά, που θα θυμηθούν ακόμα μια φορά πως σε αυτή τη χώρα ακριβώς αυτός ο ιδεολογηματικός, παντογνωστικός «προοδευτισμός» είναι από τα βασικά αίτια όχι μόνο της αξιακής της χρεωκοπίας αλλά και της εκλογικής αποτυχίας των φορέων του.

Ο Γιάννης Οικονομίδης και η αισθητική της βωμολοχίας

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Το πρώτο πράγμα με το οποίο φεύγεις από την αίθουσα σε μια ταινία του Οικονομίδη είναι τα μπινελίκια. Πυκνά, συνεχή μπινελίκια. Τους πιο πολλούς τους σοκάρουν, τους αηδιάζουν, μάλλον τους διώχνουν κιόλας. Όχι αδικαιολόγητο, αλλά όχι και δίκαιο. Μια ταινία, ιδίως αν κατοπτρίζει το σύμπαν ενός συνεκτικού δημιουργού, οφείλει να περιέχει εκείνο που εκφράζει μια κατάσταση, υπαρξιακή, κοινωνική, αισθητική, που περιγράφεται. Και η αλήθεια είναι πως όσο πιο σοβαρά αντιμετωπίζεις την έκφραση έργου/δημιουργού, τόσο περισσότερο καλείσαι να κατανοήσεις ποια είναι η κατάσταση αυτή, τι νόημα περιέχει κι αν εν τέλει σε αφορά.

Μάθιου Μακόναχι: Two-eyed Jack

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Ξανθός, μπρατσαράς, γαλανομάτης.

Με την εμφάνισή του ο Μάθιου Μακόναχι περί τα μέσα ΄90, μ’ έναν χαρακτηριστικό ρόλο στο αριστουργηματικό Lone Star του Τζον Σέϊλς κι έναν πρωταγωνιστικό στην Ετυμηγορία του Τζόελ Σουμάχερ, μπορεί να μην συγκλόνισε ερμηνευτικά αλλά έβαλε τα θεμέλια μιας περσόνα εκκολαπτόμενου ζεν πρεμιέ.

Όπερ και εγένετο. Υπήρχε που και που καμμιά περιπέτεια (U-571, Reign of Fire), κανα δραματάκι (We Are Marshall), λίγο ανεξάρτητο (13 Conversations About One Thing), στην πραγματικότητα όμως ο Μακόναχι το πήγαινε κάτι ανάμεσα Τομ Χανκς-Ρίτσαρντ Γκιρ αλλά για (μόλις) μετέφηβες, αφημένος ουσιαστικά στο βασίλειο της ρομαντικής κομεντί. Λογικό. Με την βαριά τεξανή προφορά και την αναμφισβήτητη wet girls’ dream όψη, έπιασε τα σαράντα καβάλα στ’ άλογο μιας δυνατής εμπορικότητας και μιας εξίσου δυνατής καλλιτεχνικής ανυποληψίας.

Και ξαφνικά, έχουν δεν έχουν περάσει τρία χρόνια, Killer Joe. Και ο πρίγκηπας των νεανικών θηλυκών ψυχών, εν μία νυκτί, βρίσκεται να παροτρύνει βίαια κοτζάμ Τζίνα Γκέρσον σε στοματικό έρωτα μ’ ένα Kentucky καλοτηγανισμένο κοτόπουλο!

Edito #011

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Στο Nostromo, τρεις μήνες σχεδόν από την πρώτη μας επαφή με τον επιταχυμένο κόσμο του διαδικτύου που, παράξενα ίσως, με μια νικηφόρα ηττοπάθεια αντιμετωπίζουμε, μπήκαμε σ’ έναν Φεβρουάριο με λαμπρές ταινίες στις αίθουσες (Nebraska, Inside Llewyn Davis, Only Lovers Left Alive και το επερχόμενο Her), άλλες φτιαγμένες για να συζητηθούν (Nymphomaniac) και μια μεγάλη απώλεια για την τέχνη του κινηματογραφικού ηθοποιού, αυτήν του Φίλιπ Σέϊμουρ Χόφμαν.

Edito #007

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Πριν απ' οτιδήποτε άλλο, να μας βρει μια συναρπαστική χρονιά, να γκρινιάζουμε λιγότερο, να διεκδικούμε περισσότερο και να απολαμβάνουμε τις ευλογημένες στιγμές που μας τυχαίνουν. Ούτε εμείς ούτε οι άνθρωποι που αγαπάμε θα 'ναι εδώ για πάντα.

Στα τελειώματά του, το κινηματογραφικό 2013 μας προσέφερε δύο από τις πιο αξιαγάπητες στιγμές του, τον  "Λύκο της Wall Street" και την "Κρυφή Ζωή του Γουόλτερ Μίτι". Εξίσου (αν όχι περισσότερα) υποσχόμενο ξεκινά το 2014 με το εθιστικό "Μόνο οι Εραστές Μένουν Ζωντανοί" και ακολουθούν ο "Οδηγός Διαπλοκής" του Ράσελ και το "Inside Llewyn Davis" των αδελφών Κοέν, την ερχόμενη βδομάδα.

Ακόμη κι αν ο σημερινός ελληνικός κινηματογράφος, εν γένει, δεν αποσπά το φόρτε της προτίμησής μας, παραμένουμε καλοπροαίρετοι αποδέκτες και αναμένουμε την ενδιαφέρουσα "Αιώνια Επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά" της Ελίνας Ψύκου (για την οποία έχει γίνει ομολογουμένως καλή μαρκετίστικη δουλειά), τη "Λιμουζίνα" του αγαπημένου Νίκου Παναγιωτόπουλου, το προδιαγραφόμενα ευαίσθητο ντοκιμαντέρ "Αθηνά, εκ του Μηδενός" και τη νέα ταινία του προβοκάτορα Ντένη Ηλιάδη, "Ένας Ακόμα". Αργότερα, θα καταφθάσει και το "Μικρό Ψάρι" του Γιάννη Οικονομίδη, αφού κάνει πρεμιέρα στο φεστιβάλ του Βερολίνου.

Από τη μεριά μας, αυτές τις μέρες μαγειρεύουμε την ετήσια ανασκόπηση, με 21 ταινίες που ξεδιαλέξαμε -μέρες που 'ναι, παίξαμε Black Jack και μας έμεινε κουσούρι το νούμερο.

Ευελπιστούμε να το απολαύσετε και να το αγκαλιάσετε.

Μια δημιουργική χρονιά για όλους μας!

Edito #004

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Δυο κουβέντες γι’αυτά που έγιναν και για ‘κεινα που θα ‘ρθουν.

Κατ’ αρχήν, κι ο πιο ταπεινός γραφιάς, όντας ένας μικρός δημιουργός, έχει ανάγκη από την ανατροφοδότηση και την -ηθική, πρωτίστως- υποστήριξη. Θέλει να αφορά κάποιους αυτό που κάνει, κι αν τους αφορά να του το δείχνουν. Έτσι, η συμμετοχή σας κρίνεται απαραίτητη -και μας χαροποιεί ιδιαιτέρως όταν παρατηρείται.

Edito #001

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Η πρωτοβουλία για το “Nostromo” προέκυψε όταν ένιωσα έτοιμος να αποδεσμευθώ της όποιας ατομικής μικρομέγαλης ματαιοδοξίας (ευτυχώς που έγινε νωρίς) και ότι επιθυμώ να είμαι μέλος μιας συλλογικής προσπάθειας ανθρώπων ερωτευμένων με την έβδομη Τέχνη, που τους αρέσει να γράφουν με κίνητρο αυτό τους το πάθος και να το μοιράζονται με τους άλλους. Κι αυτή η σινεφιλική αγάπη και καμία δημοσιογραφική υποχρέωση –πόσο μάλλον κουτσομπολίστικη διάθεση που έχει κατακλύσει τα Μ.Μ.Ε.- είναι που μας φέρνει κοντά, φίλους και γνωστούς, συχνά ετερόκλητες προσωπικότητες και διαφορετικού συγγραφικού ύφους, και κυοφορεί αυτό το νέο όχημα που υπόσχεται καλογραμμένα και ενδιαφέροντα κείμενα, με άποψη και χαρακτήρα. Φιλοδοξώντας έτσι, στο μέτρο που του αναλογεί, να εμφυσήσει ένα, πέραν της δίωρης διασκέδασης, πνεύμα για τις ταινίες και να συνεισφέρει σε μια πιο ειλικρινή και ανθρώπινη σχέση κριτικού-κοινού.