Σινεμά, Μάρκετινγκ, Κριτικοί και το Τέλος της Κριτικής

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Υπήρχε κάποτε ένα δημοφιλές δίλημμα: Είναι τελικά το σινεμά ψυχαγωγία ή τέχνη; Στην (δική μου) πραγματικότητα ερώτημα δεν υπήρξε ποτέ. Είναι και τα δύο. Ωστόσο, όπως συχνά κάνει ένα δίλημμα αν δεν εγκλωβιστείς σε αυτό, η ερώτηση είχε και, κατά έναν θνήσκοντα τρόπο εξακολουθεί, ένα ενδιαφέρον. Βλέπεις, αν το σινεμά είναι τέχνη το «επάγγελμα» του κριτικού νομιμοποιείται. Έχει ένα ρόλο. Είναι μια εκπαιδευμένη γνώμη, διαλεκτικά ωφέλιμη. Αν όμως είναι ψυχαγωγία κανείς επαΐων, καμμιά αυθεντία δεν «δικαιούται δια να ομιλεί», που έλεγε και ο γνωστός ως εθνάρχης.

Κάποια στιγμή η εποχή, η πολιτισμική στιγμή μιας εποχής σωστότερα, που είναι και αυτή που διανύουμε σήμερα ως δυτικός πολιτισμός, αποφάνθηκε. Ίσως και γιατί αυτού του διλήμματος προηγείται ένα άλλο, εξ ίσου ενδιαφέρον: Η ταινία είναι προϊόν ή δημιουργία; Και σ’ αυτό η απάντηση της (δικής μου) πραγματικότητας είναι ίδια. Και τα δύο ασφαλώς! Ωστόσο, σε μια εποχή που το χρήμα έχει αναχθεί σε βασιλεύουσα δύναμη, η ταινία-προϊόν έχει τα σκήπτρα. Κι όταν η διάδοση ενός φιλμ γίνεται προώθηση («εκμετάλλευση», που έλεγαν παλαιότερα και εύγλωττα οι διανομείς), καταλαβαίνεις πια πως το βάρος μεταφέρεται προσεκτικά -εδώ και χρόνια- από τους κριτικούς (που υποτίθεται γράφουν περί καλλιτεχνικής σημασίας) στους μαρκετίστες (που, καθόλου δεν υποτίθεται, μιλούν περί εμπορικής δυνατότητας). Κι αν το βάρος γνωστοποίησης μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας εναπόκειται  σε ανθρώπους της οικονομικής πιάτσας, τότε ξέρεις πως ο ρόλος της κριτικής εξέπνευσε.

20ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας: Νύχτες Πρεμιέρας 17-28 Σεπτεμβρίου 2014

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Εικοστό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, που λατρεύεται από το νεανικό αθηναϊκό κοινό, με 241 ταινίες, σταθερή τιμή εισιτηρίου (από 4 ευρώ για τις πρωινές -τύποις δημοσιογραφικές- προβολές έως 6 ευρώ για τις βραδυνές), τις παραδοσιακές κάρτες διαρκείας, τις προσκλήσεις για ανέργους όταν το επιτρέπει η διαθεσιμότητα και πολλά μα πολλά νυχτερινά parties. Η διεξαγωγή του στις κινηματογραφικές αίθουσες Odeon Όπερα, Ιντεάλ, Δαναός και Ταινιοθήκη, ελπίζοντας πως κάποτε θα επιστρέψει στο θλιμμένο σπίτι του, το Αττικόν και τον Απόλλωνα.

Το Nostromo επιχειρεί μια σύντομη περιήγηση στα τμήματα και τις ταινίες που θα προβληθούν, αρχής γενομένης με τις  «Ιστορίες για Αγρίους» που έρχονται από τις φετινές Κάννες.

Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, θα υπάρχει συχνή ανταπόκριση και καθημερινά πονταρίσματα σε επιλογές από την ομάδα μας στο fb.

Μεγαλώνοντας (Boyhood, 2014) ****1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ

Πρωταγωνιστούν: Έλαρ Κολτρέιν, Πατρίσια Αρκέτ, Ίθαν Χοκ

165’, 1.85:1

Θραύσματα μιας ζωής που μπορεί να μη συνέβη ακριβώς όπως τη θυμάσαι και την εξιστορείς, αλλά όλοι ξέρουν πως πραγματική σημασία έχει μόνο το πώς καταγράφθηκε μέσα σου. Από τα πέντε (μιας και δε θυμάσαι σπουδαία πράγματα από πριν) ως την βιολογική ενηλικίωση, ανάμεσα στην παιδική ανεμελιά, τη γονεϊκή προστασία, την αγάπη πανταχόθεν, τις συγκρούσεις, την περιπέτεια διαφορετικών κατοικιών, διαφορετικών οικογενειών, διαφορετικών σχολείων και την υπευθυνότητα που σου τσαμπουνάνε δίχως φειδώ όλοι, εσύ ανακαλύπτεις την ευαισθησία σου, γνωρίζοντας μαγικά πως μονάχα μ’αυτήν έχεις να πορεύεσαι.

Ως εσωστρεφές παιδί που ψάχνεις τις απαντήσεις στις ερωτήσεις που ξεπηδούν με μανία απ’τα μελαγχολικά μάτια σου μα γρήγορα σου επιστρέφονται (δικές σου είναι, άλλωστε), τη μεγαλύτερη αδερφή που, έχεις και δεν έχεις κοντά σου, τη μάνα που καταφέρνει και χωρά πολλά καρπούζια κάτω απ’τη μασχάλη της, που δείχνει να ‘χει τις αντοχές να διορθώνει λάθη, να μηδενίζει και πάλι από την αρχή -και κάπου τη θαυμάζεις γι’αυτό κιόλας-, τον πατέρα που στέκει ως το πιο ευχάριστο φιλαράκι, που στα σίγουρα σ’αγαπά, όμως σπάνια είναι τριγύρω.

Η Ζωή είναι Ωραία με τα Μάτια Κλειστά (2013) ***

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Σκηνοθεσία: Νταβίντ Τρουέμπα

Πρωταγωνιστούν: Χαβιέ Καμάρα, Ναταλία ντε Μολίνα, Φρανσέσκ Κολόμερ, Αριάντνα Χιλ.

108’

Το φιλμ του Τρουέμπα είναι από κείνα τα ανεξάρτητου ύφους έργα – που μοιάζουν βέβαια πολύ μεταξύ τους – που εστιάζουν σε μικρά-μικρά και αντλούν νόημα και σημασία από τα μεταξύ μας που συχνά μένουν ανείπωτα και κάνουν τη ζωή δυσκολότερη. Έτσι από ολοφάνερα «μικρές» αλλά τόσο γλυκομίλητες ταινίες καταλήγεις να βγαίνεις απ’ την αίθουσα σχεδόν αναθαρρεμένος πως κάποτε αυτό το ανυπέρβλητο των μεταξύ μας σχέσεων ίσως, με άλλες προτεραιότητες και ειλικρίνεια προθέσεων, μπορεί να είναι όχι μόνο ξέμπαρκα περιπετειώδες αλλά και συντροφευμένο.

Μέσα στον Κυκλώνα (Into the Storm, 2014) **1/2

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Σκηνοθεσία: Στίβεν Κουέϊλ

Πρωταγωνιστούν: Ρίτσαρντ Άρμιταζ, Σάρα Γουέϊν Κάλις, Ματ Γουόλς

89’, 1.85:1

Το Into the Storm είναι η τυπική ταινία καταστροφής, μ’ ένα καρύκευμα παραπάνω. Έχει δηλαδή όλο τον συρφετό χαρακτήρων γραμμένων στη λαδόκολλα, όλο το σαχλεπίσαχλο περί αγίας οικογενείας (με ενδιαφέρον twist ωστόσο πως οι οικογένειες του φιλμ είναι με κάποιο τρόπο λειψές) και κάμποσο μελόδραμα για γαρνιτούρα.

Κι όμως.