Από το Χαρτί στο Σελιλόιντ: Eyes Wide Shut

Από την Ελένη Τσατσαρώνη

Τι ήταν αυτό που υποκίνησε το ενδιαφέρον μιας απαράμιλλης κινηματογραφικής ιδιοφυίας σαν τον Στάνλεϋ Κιούμπρικ από το Traumnovelle(1926) του Άρθουρ Σνίτσλερ, και τον οδήγησε να το μετουσιώσει σε Eyes Wide Shut(1999) έστω και με μια τριακονταετία χρονοκαθυστέρηση από το αρχικό του πλάνο, δύσκολο να απαντηθεί.

Γεννημένος στη Βιέννη ο μεγαλογιατρός και συγγραφέας Άρθουρ Σνίτσλερ, έζησε μεταξύ 19ου και 20ου αιώνα στην ανέγκλητη αυτοαναφορικότητα της άνεσης και της ασφάλειας που του προσέδιδε η ανωτερότητα της μεσοαστικής του καταγωγής. Έντονα επηρεασμένος από τις Φροϋδικές αναταράξεις και με παρεπόμενα από τον όψιμο ρομαντισμό, την ανεπτυγμένη ευαισθησία και την εντατική ενδοσκόπηση, αποτύπωσε στα γραπτά του την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της εποχής, μέσα από ένα βιωμένο προσωπικό παρόν το οποίο εκφράζει τα πιο καίρια στοιχεία του ρομαντικού ατομικισμού.

Τιμ Μπέρτον

Ο Κήπος του Γιάλομ (Yalom’s Cure, 2014) **

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Σαμπίνε Γκίζιγκερ

Πρωταγωνιστούν: Ίρβιν Γιάλομ, Μέριλιν Γιάλομ

77’

Βιογραφικό ντοκιμαντέρ για τον μεγαλύτερο εν ζωή, αλλά και συντριπτικά δημοφιλέστερο συγγραφικά, υπαρξιστή ψυχοθεραπευτή (σταρ του ψυχολογικού κοουτσαρίσματος για τους είρωνες), Ίρβιν Γιάλομ, από μια θαυμάστριά του που επιχειρεί να σκιαγραφήσει ένα σφαιρικό πορτρέτο για το έργο του και εκείνον τον ίδιο.

Νίκος Παπατάκης: Ο Αναρχικός Ποιητής (στην Ταινιοθήκη)

Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-136) παρουσιάζει ένα μεγάλο αναδρομικό αφιέρωμα στο Νίκο Παπατάκη, έναν ξεχωριστό Έλληνα δημιουργό που άφησε πολύτιμο κινηματογραφικό έργο, και ο οποίος αποτέλεσε μια μυθική μορφή της σύγχρονης πολιτιστικής ιστορίας της Γαλλίας, με την δράση του να αποτελεί σημείο αναφοράς στην καλλιτεχνική και πνευματική αναγέννηση του μεταπολεμικού Saint-Germain. Το αφιέρωμα συμπίπτει με τα τέσσερα χρόνια από τον θάνατό του (17/12/10).

Ρίντλεϊ Σκοτ

Από την Ομάδα του Nostromo

Αύριο βγαίνει στις κινηματογραφικές αίθουσες το τρισδιάστατο "Exodus: Gods and Kings" του Ρίντλεϊ Σκοτ και εμείς αφιερώνουμε λίγες αράδες σε ένα κομμάτι της μακράς φιλμογραφίας του που είναι γεμάτη από χαρακτηριστικά μεγάλες (Alien, Blade Runner), αλλά και επουσιώδεις (A Good Year) ή απαράδεκτες (Black Hawk Down) στιγμές.

Ο εβδομηνταεπτάχρονος Σκοτ δε συγκαταλέγεται στην κάστα των auteurs (όπως ο Φελίνι, ο Τρίερ, ο Φίντσερ και ο Νόλαν που προηγήθηκαν αφιερωματικά), αφού το συνολικό έργο του δε διέπεται από σταθερές θεματικές ούτε χαρακτηρίζεται από υφολογική συνεκτικότητα και συνοχή, αλλά είναι ένας κατασκευαστικός στυλίστας ικανός για τα πάντα, για το θαύμα και την ασημαντότητα.

Ι.Μ.Λ.

Nostromo Home Cinema 25

Μεγαλώνοντας (Boyhood, 2014) ****1/2

Από τον Χρήστο Ζαφειριάδη 

Σκηνοθεσία: Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ

Πρωταγωνιστούν: Πατρίσια Αρκέτ, Ίθαν Χοκ, Έλαρ Κολτρέιν, Λόρελεϊ Λινκλέιτερ

165’, 1.85 : 1

Το Boyhood είναι μια ταινία που όταν τη δεις, δεν θα την ξεχάσεις εύκολα. Αλλά ακόμα κι αν για λίγο φύγει από κοντά σου, θα έρθει μια μέρα όπου οι συγκινήσεις της ζωής, οι καταστάσεις της καθημερινότητας και όλα όσα νόμιζες ότι αντιμετωπίζεις μόνος, θα σου τη φέρουν και πάλι στο μυαλό. Θα σε κάνουν να θυμηθείς τη στιγμή που στάθηκε για λίγο εμπρός σου και δεν μπορούσες να πιστέψεις όλα αυτά για τα οποία σου μιλούσε. Όλα τα μικρά και ασήμαντα που ζούμε καθημερινά αλλά δεν έχουμε το θάρρος να τα κάνουμε σημαντικά κι όλα τα μεγάλα που γεννήθηκαν για να κυριαρχούν αλλά δεν είχαμε ποτέ το θάρρος να τα αντιμετωπίσουμε όπως τους αξίζει. Δεν λέγεται αδυναμία αυτό, λέγεται ζωή και τη βιώνεις όπως κάθε άνθρωπος επάνω στη γη, δηλαδή μεγαλώνοντας.

Από το Χαρτί στο Σελιλόιντ: The Shawshank Redemption

Από την Ελένη Τσατσαρώνη

«Στην πραγματικότητα δεν τίθεται ερώτημα. Δύο είναι οι επιλογές τελικά. Ή θα ζήσεις για τη ζωή, ή θα ζήσεις για το θάνατο.»

Τι κι αν υφίσταται σαν κατοχυρωμένη γνώση, η γνωστή ρήση πως «η ελπίδα πεθαίνει τελευταία», για τον ‘Αντυ Ντυφρέν τον ήρωα της νουβέλας του Στίβεν Κινγκ, «Η Ρίτα Χέηγουωρθ στις φυλακές Σάοσανκ», η ελπίδα δεν πεθαίνει ποτέ. Καταδικασμένος άδικα για το φόνο της γυναίκας του και του εραστή της, ο ήρωας που (συμπτωματικά(;) έχει γενέθλια την ίδια μέρα με τον δημιουργό του), μεταφέρεται το Σεπτέμβρη του 1948 στις φυλακές Σάοσανκ για να «συνετιστεί». Εκεί γνωρίζει τον ισοβίτη Έλις Ρέντιγκ και συνενώνεται μαζί του σε μια φιλία ζωής.

Η απόλυτη αποφασιστικότητα του Άντυ – που κάμπτεται ενίοτε, ευτυχώς προσωρινά – να μετασχηματίσει την ελπίδα που πεθαίνει, από απροσδιόριστο παθητικό συναίσθημα που οδηγεί στην αδράνεια και στη μοιρολατρική αποδοχή κάθε υποκρισίας και παραλογισμού των «αναμορφωτών» μιας οπουδήποτε Αμερικής, σε ελπίδα που μένει πάντα ζωντανή (κατ΄ επέκταση σε ένα υπόγειο), ενεργητικό δυναμισμό με μοναδικό στόχο τη –φαινομενικά ανέφικτη– διατήρηση της αυτοδιάθεσης και την τελική επικράτηση πάνω σε κάθε μορφή αποστέρησης της ελευθερίας, τον κατατάσσει σαν μια ξέχωρη οντότητα μέσα στον καθένα μας.

Τα Θαύματα (Le Meraviglie, 2014) ***

Από τον Παναγιώτη Μπούγια

Σκηνοθεσία : Αλίτσε Ρορβάκερ

Παίζουν : Άλμπα Ρορβάκερ, Μαρία-Αλεξάνδρα Λούνγκου, Σαμ Λούβικ, Ζαμπίνε Τιμοτέο, Μόνικα Μπελούτσι

110΄, 1.85 : 1

Πώς εξελίσσεται και πώς μεταβάλλεται ο ψυχισμός μιας έφηβης, επωμισμένης με ευθύνες που ξεπερνούν την ηλικία της και συνιστούν ταυτόχρονα καθήκον κι επιβάρυνση; Και πώς είναι το αίσθημα να ανήκεις σε ένα οικογενειακό περιβάλλον που επιθυμεί να σου κατευθύνει την πορεία στη ζωή;

Σε αυτά τα ερωτήματα προσπαθεί να απαντήσει η Ρορβάκερ μέσω της νεαρής Τζελσομίνα (εξαιρετική η Μαρία-Αλεξάνδρα Λούνγκου), μέλους μιας οικογένειας μελισσοκόμων που έχουν «γυρίσει» την πλάτη στον σύγχρονο τρόπο ζωής, αφηγούμενη μια ιστορία με αυτοβιογραφικά ψήγματα που πραγματεύεται την αναζήτηση ταυτότητας μέσα σε μια οικογενειακή «Βαβυλώνα»: ο πατέρας - ένας Γερμανός ιδεαλιστής που κατέφυγε στην ύπαιθρο- μιλάει σπαστά Ιταλικά κι η μητέρα εναλλάσσει- όταν πρόκειται για κάτι σοβαρό - τα Ιταλικά με τα Γαλλικά, σα να θέλει να μεταφέρει τη συζήτηση σε ουδέτερο έδαφος.

Η Έκρηξη (A Blast, 2014) *1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Σύλλας Τζουμέρκας

Πρωταγωνιστούν: Αγγελική Παπούλια, Βασίλης Δογάνης, Μαρία Φιλίνη, Θέμις Μπαζάκα, Γιώργος Μπινιάρης, Μάκης Παπαδημητρίου

83’

Τη "Χώρα Προέλευσης" του Σύλλα Τζουμέρκα την είδα πριν τρία χρόνια. Ελάχιστα θυμάμαι πια. Γι'αυτό ανέτρεξα χθες (αφού πρώτα παρακολούθησα το νέο του πόνημα) σε ένα τότε κείμενό μου· και διαπίστωσα πως η κουβέντα επί της ουσίας ήταν η ίδια -αν και αφηγηματικά, κάπως ωριμότερη η δεύτερη ταινία του. Αυτό μπορεί να προδίδει έναν συνεκτικό ή (και) ξεροκέφαλο σκηνοθέτη.

Το ταλέντο του εμφανές, όπως και το πάθος που εμφυσά στη δουλειά του. Όμως, περιχαρακώνεται στο δημιουργικό προφίλ ενός νεαρού οργίλου, που φιλμάρει με την κάμερα στον ώμο, ορμώντας ο ίδιος θαρρείς μες στη δράση, ηδονίζεται μαστιγώνοντας την ελληνική οικογένεια (με ενέσιμη λίγη παραπάνω διαστροφή), εκμεταλλεύεται για προβοκάρισμα κάθε στιγμή γυμνής σάρκας (και υπάρχουν αχρείαστα πολλές τέτοιες), και προβάλλει ανώδυνα τον (στα χαρτιά) αντιχρυσαυγιτισμό του, που είναι και της μοδός. 

Πίνακας Πνευμάτων (Ouija, 2014) *

Από τον Γιάννη Βασιλείου

Σκηνοθεσία: Στάιλς Γουάιτ

Παίζουν: Ολίβια Κουκ, Ντάρεν Καγκάσοφ, Λιν Σέι, Ντάγκλας Σμιθ

89’, 2.35:1

Το Οuija είναι ένα επιτραπέζιο παιχνίδι. Ένα πολύ βαρετό επιτραπέζιο παιχνίδι, καθώς δεν απαιτεί κατανάλωση φαιάς ουσίας, ούτε στρατηγική και κανείς δεν κερδίζει στο τέλος.  Την «γοητεία» του αντλεί από το γεγονός ότι, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες, κατά την διάρκεια του παιχνιδιού κινδυνεύει η σωματική και ψυχική ακεραιότητα του παίκτη, κάτι που δεν ισχύει για τα υπόλοιπα επιτραπέζια παιχνίδια – αν και έχω δει στην monopoly σπίτια να κλείνουν και λαρύγγια αγαπημένων φίλων να έρχονται πιο κοντά με τις παλάμες άλλων αγαπημένων φίλων. Το έτερο στοιχείο που καθιστά το Ouija ελκυστικό είναι ο υποτιθέμενος σύνδεσμός του με τον πνευματικό κόσμο, καθώς στόχος του παιχνιδιού είναι η επικοινωνία με τους νεκρούς. Τέτοια αποστροφή προκαλεί η ιδέα, ότι η δυνατότητα της επικοινωνίας με κάποιον αγαπημένο κοστολογείται ένα εικοσάρικο και διοχετεύεται στην αγορά μέσω ενός προϊόντος μαζικής παραγωγής, που η ιδέα μιας ταινίας, που λειτουργεί απροκάλυπτα σαν μακροσκελές διαφημιστικό αυτού του προϊόντος,  υστερεί σημαντικά σε χυδαιότητα. Εδώ όμως πρέπει να μιλήσουμε για την ταινία.