Ταινίες 00's: 1-10

Από τη Nostromo Team

10. THE FOUNTAIN (2006)

Του Ντάρεν Αρονόφσκι

Το Fountain αν μπεις στη διαδικασία να το αξιολογήσεις σαν μια οποιαδήποτε άλλη ταινία, μιλώντας για σενάριο, ερμηνείες ή σκηνοθεσία (διαπρέπει, βέβαια, και στους τρεις αυτούς τομείς), έχεις χάσει απ’ τα μάτια σου την αληθινή ομορφιά του. Πρέπει να το κοιτάξεις όπως τα πράγματα που αγαπάς- όλα τους πολύτιμα καθότι εφήμερα- να το αφήσεις να σε καταλάβει (με τη στρατηγική έννοια της λέξης) ολοκληρωτικά, σαν το συναίσθημα που κυριεύει τα σώματα και τους δίνει ρυθμό να χορέψουν. Αν σταθείς σε πεζές έννοιες όπως η αληθοφάνεια ή η δομή, δεν δικαιούσαι τον εξαγνισμό που επιφυλάσσει στους πιστούς της αυτή η θρησκευτική εμπειρία.

Όπως η ποίηση και η μουσική, το Fountain (που γεννιέται εκεί που τέμνονται οι δύο προαναφερθείσες τέχνες) δεν σου ζητά να κατανοήσεις, να κρίνεις, να μετρήσεις θετικά ή αρνητικά. Απλά να αφεθείς να νιώσεις. Κι όλα τα υπόλοιπα θα σου δοθούν απλόχερα.

Η μεγάλη δωρεά των κινηματογραφικών 00’s στο Απόλυτο.

Γ.Σ.

9. COLLATERAL (2004)

Του Μάικλ Μαν

Μια μετα-Cronenberg εκδοχή της μεταμόρφωσης του “homo urbanus”, του ανθρώπου της μεγαλούπολης που αποκτηνώνεται εκ νέου, που «θυμάται» την εποχή που κυνηγούσε για να ζήσει. Αν υπάρχει κάποιος να συνδέσει το ηλεκτροφορτισμένο, κατάφωτα γυάλινο τσιμεντοτοπίο της νυχτερινής μεγαλούπολης με την μεταλλασσόμενη ύπαρξη, ενώ το ψυχολογικό τοπίο γεμίζει αμφίδρομα (και προς τον έναν χαρακτήρα και προς τον άλλον) ανδρική συμπόνοια, αυτός είναι ο Michael Mann. Hands down.

Η.Δ.

8. 2046 (2004)

Του Γουονγκ Καρ Βάι

Για όσους θέλουν αλλά πλέον αδυνατούν να αγαπήσουν. Για όσους δεν μπορούν να κάνουν ένα βήμα προς το μέλλον χωρίς αυτό να πλημμυρίζει από το παρελθόν. Για όσους επιζητούν απεγνωσμένα μία «άψυχη» κρυψώνα για τα μυστικά που βαραίνουν την καρδιά. Για την φωτογραφική πανδαισία του Christopher Doyle, για τις οδυνηρά λυτρωτικές νότες του Shigeru Umembayasi. Για την εύθραυστη ομορφιά της Zhang Ziyi, τα μεγάλα μελαγχολικά μάτια της Faye Wong, το αινιγματικό βλέμμα της Gong Li. Και φυσικά για το νικημένο από τη ζωή μειδίαμα του Toni Leung. Μας έχω κρατήσει για πάντα θέση στο πρώτο βαγόνι…

A.Π.

7. MOULIN ROUGE (2001)

Του Μπαζ Λούρμαν

Πρωτοποριακό και στην ουσία ανεπανάληπτο, το Moulin Rouge είναι η φυσική ολοκλήρωση ενός κινηματογραφικού είδους, του μιούζικαλ, που προσθέτοντας μια μοναδική κατασκευαστική δεξιοτεχνία, μια σύνοψη της ποπ μουσικής του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα και μια αγέρωχη ρομαντική πνοή καθαρού μελοδράματος, καταλήγει σ’ ένα από τα πολιτισμικά φαινόμενα που έδωσε το σινεμά στην δεκαετία των ’00ς.

Επίσης, πρακτικότερα μιλώντας, αν δεν της αρέσει, άστην, δεν είναι για σένα.

Η.Δ.

6. MILLION DOLLAR BABY (2004)

Του Κλιντ Ίστγουντ

Πόσα πολλά μπορείς να γράψεις για το Million Dollar Baby. Μπορείς να εκθειάσεις την ρηξικέλευθη δομή του. Μπορείς να επαινέσεις την προοδευτική του στάση απέναντι σε ένα πολύκροτο κοινωνικό ζήτημα από έναν δημιουργό «δεξιό» μόνο για εκείνους, που αδυνατούν να λειτουργήσουν χωρίς ταμπέλες. Μπορείς να σταθείς στον τρόπο που βγάζει knockout εκείνο το ανθρωποφαγικό μότο, που θέλει τον πρώτο να είναι νικητή και τον δεύτερο τίποτα.

Στην καρδιά του όμως ,κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που μπορεί να λυγίσει και τον δυνατότερο –μην με υπολογίζεις, εγώ δεν υπήρξα ποτέ τέτοιος-, είναι το δράμα. Και συγκεκριμένα το δράμα ενός πατέρα που πασχίζει να λυτρωθεί για τα κρίματα του, που βαραίνουν σαν σκιές το πρόσωπο του. Κρίματα τόσο φριχτά, που τον στέλνουν τακτικά στον οίκο του Θεού, παρά την δεδηλωμένη αθεΐα του, που γιγαντώνονται στο μυαλό σου από την εικόνα ενός ηθοποιού με παρελθόν γεμάτο από τέτοια. Κρίματα για τα οποία, σε μια αβάσταχτη συγκυρία, θα κληθεί να  επανορθώσει θυσιάζοντας το «αίμα του». Και θα καταλήξει αναπόφευκτα σε ένα diner, εκεί, στο αντίο και στο πουθενά, κάπου ανάμεσα στον Παράδεισο του Mr. Butterfly  και σε εκείνον του Καρλίτο.

Γ.Β.

5. DOGVILLE (2003)

Του Λαρς Φον Τρίερ

Πάνω σε μια ασκητικά ολιγαρκή θεατρική σκηνή και αφήνοντας στην άκρη τους αφηγηματικούς τρόπους της σεναριακής πλοκής και των ψυχολογικών κινήτρων, το Dogville εξερευνά μοτίβα συμπεριφορών, χειρονομίες και ιδέες που εκκρίνονται μέσα από ένα σινεμά των σωμάτων και αφηγείται μια αλληγορία για τη μοίρα, την αγάπη, τη συγχώρεση, τη βία, την ανθρώπινη φύση (το gestus του Μπρέχτ και το σινεμά του Κασσαβέτη έχουν τη θέση τους εδώ). Η Grace θα υπομείνει τα επώδυνα σωματικά και ψυχικά μαρτύρια της Καινής Διαθήκης, πιστεύοντας πως θα αλλάξει τους ανθρώπους. Ωσπου ως άλλος Βιβλικός Θεός θα καταδικάσει την κοινότητα του Dogville σε αφανισμό. Η ιστορία δεν είναι τίποτ’ άλλο παρά εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο και το αντίστροφο.

Γ.Π.

4. THERE WILL BE BLOOD (2007)

Του Πολ Τόμας Άντερσον

Ξεκινώντας από βωβές εικόνες και καταλήγοντας σε μακροσκελείς διαλόγους ο P.T. Anderson διηγείται μέσα σε 2,5 ώρες την ιστορία ενός παραγωγού πετρελαίου που με ασταμάτητη προσωπική και κοπιαστική δουλειά έφτιαξε μια τεράστια επιχείρηση. Πορτραίτο ενός χαρακτήρα γεμάτου μίσος, πολύ σκληρής αυτοπειθαρχίας, με εμφανή αδυναμία να νοιώσει οποιοδήποτε θετικό συναίσθημα, που φροντίζει καθημερινά να αυξάνει το κέρδος του, χρησιμοποιώντας τοπικούς άρχοντες, θρησκευτικούς ηγέτες ή ό,τι άλλο χρειαστεί για την επέκταση της αυτοκρατορίας του. Εντυπωσιακή καταγραφή του σκληρού προσώπου του καπιταλισμού στον 20ο αιώνα, η πιο φιλόδοξη δουλειά του σημαντικότερου Αμερικανού σκηνοθέτη της γενιάς του.

T.M.

3. GRAN TORINO (2008)

Του Κλιντ Ίστγουντ

Η προσωπική μου αίσθηση είναι πως με μοναδικό του αντίπαλο τον Στίβεν Σπίλμπεργκ η δεκαετία του 2000 ανήκει στην Ίστγουντ. Ο όγκος, η συνοχή, η σημασία και η ποιότητα του έργου του σ’ αυτήν την δεκαετία έχει ανάλογο ίσως μόνο με αυτό του Χίτσκοκ του  ’50. Το Γκραν Τορίνο, ωστόσο, μπορεί να μην έχει το εύρος των «αναγνωρισμένων» Mystic River, Million Dollar Baby και Ιβοζίμα, έχει όμως την εστεμμένη αυτοβιογραφική σημασία. Είναι η στιγμή της απόλυτης ωριμότητας που χωρίς μια τόση δα τυμπανοκρουσία διαπερνά, ανακεφαλαιώνει και εν τέλει ξεπερνά την κινηματογραφική/πολιτισμική Εικόνα που συνιστά ο ίδιος ο Ίστγουντ μισό αιώνα τώρα. Τόσο ανοιχτά, τόσο άφοβα τέτοιο ξεμπρόστιασμα δεν έχει προηγούμενο, η μαζικότητα και το δημιουργικό ανεξέλεγκτο μιας τόσο ιδιοσυστασιακά εξωστρεφούς τέχνης όσο το σινεμά σχεδόν το απαγορεύει. Και προσωπικά ομολογώ – για να μην αποκρύπτω και το μέτρο του υποκειμενισμού μου – όταν ο Ίστγουντ εκλείψει, το σινεμά που αγαπώ θα ‘χει απομείνει λειψό. 

Η.Δ. 

2. IN THE MOOD FOR LOVE (2000)

Του Γουονγκ Καρ Βάι

Αν διαθέσουμε λίγη σκέψη για τα συναισθήματα, το πρώτο που θα καταλάβουμε είναι ότι δεν έχουν πολλή σχέση με το αίσθημα της ασφάλειας που γεννά καθετί που φαίνεται σταθερό και αναλλοίωτο: όπως η καθημερινότητα των δύο πρωταγωνιστών που συντίθεται από παλινδρομικές σκηνές ανάμεσα στο εργασιακό περιβάλλον και στο μοτέλ, στιγμιότυπα γευμάτων και διαλόγων με τους – παρόντες απόντες – συζύγους τους, κουτσομπολιά και επιπλήξεις της σπιτονοικοκυράς και φυσικά, τους ίδιους τους ενοχικούς εαυτούς τους.

Αυτή η κρούστα -ασφάλεια και εμπόδιο ταυτόχρονα- μαλακώνει σε κάθε βροχερή σκηνή· νοτίζεται με τη μελαγχολική αύρα του μουσικού θέματος που με κάθε του επανάληψη μπήγει την ερωτική του διάθεση ολοένα βαθύτερα· και καταλήγει να αιμορραγεί όλα εκείνα τα φευγαλέα βλέμματα, τις λέξεις που δεν μιλιούνται, τον καπνό του τσιγάρου, τις συναντήσεις των σωμάτων που διατρέχουν τον χώρο -δοσμένα σε αργή κίνηση (ώστε να διαστέλλουν την παρουσία τους στον χρόνο). Ο Καρ Βάι ψηλαφεί την πνοή μιας ερωτικής επιθυμίας που παραμένει , ωστόσο, σε εκκρεμότητα ως το τέλος και εκμυστηρεύεται την - πανάρχαια όσο και ο ναός στην τελευταία σκηνή- δύναμή της σε κάθε μια από τις μεθυστικά χρωματισμένες εικόνες της ταινίας.

Στο σινεμά του Καρ Βάι βρίσκω εκείνη το διάθεση που θα μπορούσε να ερεθίσει την επιθυμία μας προκειμένου να ξανασχεδιάσουμε ένα μέλλον που μέσα μας κατάντησε παρελθόν.

Γ.Π.

1. ZODIAC (2007)

Του Ντέιβιντ Φίντσερ

Πίσω από τη φανερή γοητεία του κινηματογράφου, μυστήριο ανεξιχνίαστο παραμένει ο ακριβής μηχανισμός του να προκαλεί υποδόρια συγκίνηση και ανεξήγητη ηδονή στους πιστούς του.

Έτσι και οι τρεις κεντρικοί χαρακτήρες του έργου σαγηνεύονται εξ αρχής από την ιδέα του εντοπισμού ενός μανιακού δολοφόνου αλλά μόνο στον τυπικά πιο αναρμόδιο από αυτούς γίνεται ασίγαστη εμμονή και κινητήρια δύναμη αυτό το κυνήγι.

Ο Φίντσερ χτίζει με ανατριχιαστική ακρίβεια αυτό το υπερπληροφοριακό παζλ (ανάλογα συνεχίζει να κάνει μέχρι σήμερα) για να μας βυθίσει, τελικώς, στην άγνοια. Ακόμη κι αν μοχθήσεις να εξαγάγεις ένα νόημα, αποτολμώντας να βάλεις τα δεδομένα σε μια σειρά, αυτή σου η προσπάθεια θα αποβεί άκαρπη μιας και το νόημα κρύβεται στην ίδια την διαρκή πλάνη πως μπορούμε να αποκτήσουμε τον έλεγχο των καταστάσεων -ίσως μάλιστα αυτό να είναι το πιο επικίνδυνο παιχνίδι όλων.

Στην νοσηρή γοητεία αυτής της διαπίστωσης ίσως κρύβεται και ο λόγος που το Zodiac βρέθηκε ομόφωνα στην πρώτη θέση μας.

Ι.Μ.Λ.

Ταινίες 00's: 11-20

Από τη Nostromo Team

20. DOLLS (2002)

Του Τακέσι Κιτάνο

Δύο κούκλες σε παράσταση παραδοσιακού ιαπωνικού κουκλοθέατρου μας αφηγούνται την μοιραία συντριβή του ανθρώπου όχι από την ψευδαίσθηση της τιμής, της δόξας και του πλούτου, αλλά από τον παντοδύναμο, θυελλώδη έρωτα που σαν κατάρα περικλείεται σε φόρμα αχαλίνωτης τραγωδίας, απαράμιλλης εικαστικής ομορφιάς και κατατροπωτικής δύναμης.

Το -σιωπηρό για τα αδιάφορα βλέμματα μα συνταρακτικά ακατάβλητο, στο επέκεινα ανεκτόνωτο- πένθος της γυναίκας για τον άνδρα που στερήθηκε, η υπαρξιακή μοναξιά μέσα στο πλήθος, η ανείπωτη κοσμική θλίψη, το σημάδι του ανεκπλήρωτου, δεμένοι ζητιάνοι να περιφέρονται ασάλευτοι με χέρια σφιχταγκαλιασμένα ενώ οι εποχές εναλλάσσονται, ένα παγκάκι ν’ ανασαίνει καρτερώντας τ’ άγιο σμίξιμο και ζευγάρια μάτια πνιγμένα στις δροσοσταλίδες που γέννησε η απόγνωση.

Ι.Μ.Λ.

19. WERCKMEISTER HARMONIES (2000)

Του Μπέλα Ταρ

Βασιζόμενος για μία ακόμα φορά σε σενάριο του Laszlo Krasznahorkai (από μυθιστόρημα του ιδίου), ο κορυφαίος Ούγγρος σκηνοθέτης της εποχής μας παρακάμπτει ξανά κάθε συμβατική έννοια αφήγησης προς όφελος μίας πραγματικής σύλληψης του χρόνου (ψυχολογικού κι "αντικειμενικού") και παραδίδει ένα αφοπλιστικό ποίημα για τις συνέπειες της δημαγωγίας και της τυφλής υπακοής της μάζας, με φόντο το επερχόμενο τέλος του πολιτισμού μας.

Α.Π.

18. UNBREAKABLE (2000)

Του Μ. Νάιτ Σιάμαλαν

Το Unbreakable είναι μια μελαγχολική ταινία. Τα χρώματα του, οι ρυθμοί του, το παίξιμο των ηθοποιών του, οι οποίοι σχεδόν ψιθυρίζουν, όλα μοιάζουν έτσι ενορχηστρωμένα, ώστε να αποδώσουν την θλίψη ενός αρσενικού που ξυπνά κάθε πρωί με την αίσθηση, πως δεν κάνει εκείνο για το οποίο είναι προορισμένος. Και μεγαλύτερη αμαρτία από μια ζωή χαμένη ίσως και να μην υπάρχει.

Παράλληλα, είναι ένα έκτακτο superhero origin, το οποίο , εν έτει 2000, θα τοποθετήσει τον υπερήρωα στον πραγματικό κόσμο, αντιμέτωπο με καθημερινές αγωνίες και ρεαλιστικούς εχθρούς. Με όλο τον σεβασμό προς τον (αγαπητό κι αγαπημένο) κύριο Νόλαν, η ενηλικίωση της κόμικ περιπέτειας ξεκινά -και τελειώνει;- εδώ.

Γ.Β.

17. LUST, CAUTION (2007)

Του Ανγκ Λι

Οι προσεκτικά στημένες διπλές ζωές ενός δωσίλογου και μιας αντιστασιακής θα γίνουν σμπαράλια, όταν εισχωρήσει ο πόθος με βίαιη σαρκικότητα σε αυτό το σαγηνευτικό θρίλερ κατασκοπείας, με τη δυτικοπρεπή του φινέτσα και τη σκηνοθετική μαεστρία, τη λεπτομερώς υφασμένη, του αλάνθαστου Ανγκ Λι.

Βλέπεις, η πολιτική και ο έρωτας  δεν χαρακτηρίζονται από την απλότητα μιας παρτίδας μαχτζόνγκ, αλλά είναι κάτι πιο σύνθετο και σκοτεινό. Με τη διαφορά πως η πρώτη διχάζει και συνήθως οδηγεί σε αναταραχές και αναβρασμό, ενώ ο δεύτερος, αφού εκφραστεί ως η πιο ανεξέλεγκτη επανάσταση που υπάρχει, οδηγεί στην ένωση και την αγάπη, γι’αυτό και τελικά υπερβαίνει ό,τι θα μπορούσε να σταθεί εμπόδιο.

Ι.Μ.Λ.

16. KILL BILL (2003, 2004)

Του Κουέντιν Ταραντίνο

O Ταραντίνο είναι, για μένα, ένας τεράστιος σινεφίλ που εξελίχθηκε στον νούμερο ένα βιρτουόζο διασκεδαστή της τελευταίας δεκαπενταετίας. Όποιοι τον αγαπούν με αυτό τον τρόπο, θα βρουν όλα του τα φετίχ στο Kill Bill: την ικανότητά του να χτίζει χαρακτήρες, πλοκή και δράση μέσα από προσεγμένους και εκτεταμένους διαλόγους, να συνδυάζει καρτουνίστικη βία, ποπ κουλτούρα και διαλεγμένα soundtracks, να βάζει στο κινηματογραφικό του μίξερ manga, comics, σπαγγέτι γουέστερν, Kung fu δεκαετίας του 70’, νουάρ στοιχεία, εξωφρενικά ζουμ και οργιώδες στυλιζάρισμα. Ένα cult σημείο αναφοράς του μεταμοντέρνου κινηματογράφου – με ό,τι χαρακτηρίζει σχεδόν κάθε τι μεταμοντέρνο (χαυνωτική διασκέδαση, λάμψη ενός λαιφσταϊλικού κολλάζ, οπτική σαγήνη των εικόνων, πληθώρα φιλμικών αναφορών -εσωτερικής κατανάλωσης-, αλλά και ευκολία και ρηχότητα του βάθους). Ως τέτοιο, το Kill Bill αποτελεί κινηματογραφική πανδαισία.

Γ.Π.

15. WALL-E (2008)

Του Άντριου Στάντον

Το WALL-E μοιάζει να έχει την θέση που είχε στα 90s το Toy Story, η δημιουργία του οποίου σηματοδότησε το εγχείρημα της Pixar καθώς και την επέλαση των υπολογιστών εις βάρος του κλασικού σκίτσου. Εδώ, η εδραιωμένη πλέον εταιρεία κινουμένων σχεδίων με μια σειρά από εκπληκτικές, έστω CGI, εικόνες αγκαλιάζει για πρώτη φορά τόσο πολύ την πραγματικότητα (οξύμωρο για ένα φιλμ που αναφέρεται στο μακρινό μέλλον) αλλά και τους μεγαλύτερους με τη θεματολογία του. Βλέπετε οι οικολογικές ανησυχίες, η ασταμάτητη νοσταλγία για το παρελθόν και τα μονίμως θλιμμένα μάτια του WALL-E, ενός ήρωα βγαλμένου κατευθείαν από τους τιτάνες της βωβής κωμωδίας, δεν έδωσαν χαρά και συγκίνηση μόνο στις νεαρές ηλικίες, αλλά και σε ένα σημαντικό target group που συχνά ένοιωθε παραμελημένο - τους ενήλικες με καρδιά μικρού παιδιού.

Τ.Μ.

14. INTO THE WILD (2007)

Του Σον Πεν

Μετά από ένα όργιο πράξεων – μιας ζωής που επιβάλλουν οι μεγάλοι, μιας εθελούσιας εξόδου, ενός αποχωρισμού από τον επίκτητο πατέρα που δεν γνώρισες, ενός διαζυγίου από το κορίτσι που δεν θέλησες, μιας οικογένειας που απέφυγες, μιας τροφής που λανθασμένα καταβρόχθισες – έρχεται η σπαρακτική νηνεμία της συνειδητοποίησης πως πολλά έχουν σημασία μόνο όταν τα μοιράζεσαι. Τότε αναλογίζεσαι πως έζησες μια όμορφη, σύντομη ζωή και αποδέχεσαι εκείνο που κανείς δεν απέφυγε. Και τότε ακριβώς ξεκινά ένας άλλος σπαραγμός, των προσωπικών συνεπειών «απλώς μιας ταινίας», που θα μελανιάσει για πάντα ένα μέρος της, κατ’ ελπίδα ευρύχωρης, καρδιάς σου.

Η.Δ.

13. MULHOLLAND DR. (2001)

Του Ντέιβιντ Λιντς

To Mullholand Drive είναι ένα όνειρο μέσα σε μια ταινία και μια ταινία μέσα σε ένα όνειρο: ο κινηματογραφικός τρόπος και τόπος έκφρασης της μνήμης, της προσοχής και της επιθυμίας (και το ταυτόχρονο σμπαράλιασμα της ψυχανάλυσης). Κι όταν τελειώνει δεν ξέρεις τι να σκεφτείς και τι να υποθέσεις. Είσαι μόνον εσύ ηλίθιος ή μήπως και οι άλλοι δεν κατάλαβαν τίποτα;  Και έχει τόση σημασία τελικά να αποκωδικοποιήσεις την ταινία; Είναι τόσο σημαντικό να μπουν όλα σε μια σειρά και να δοθεί εξήγηση; Ματαιοδοξία, φόνος, σεξ, λεφτά, ζήλια, υπάρχουν όλα. Ο Λίντς ενσαρκώνει το δικαίωμα του κινηματογράφου να αποκαλείται 7η τέχνη -κι ως τέτοια είναι ανοικτή σε κάθε είδους (ασφαλούς) ανάλυσης και ερμηνείας- αλλά ζητά πρώτα απ’ όλα το ανεπιτήδευτο και άμεσο καλωσόρισμα αυτού που μας δίνεται και μας προτείνεται ως κινηματογραφική εμπειρία.

Γ.Π.

12. MYSTIC RIVER (2003)

Του Κλιντ Ίστγουντ

Με ένα εκλεκτό ensemble cast να αποδίδει τα μέγιστα (με προεξέχοντες τους Sean Penn και Kevin Bacon σε ερμηνείες προορισμένες να σημαδέψουν μιαν ολόκληρη κινηματογραφική εποχή), ο Eastwood στηρίζεται στο μυθιστόρημα του Dennis Lehane και ρίχνεται στα σκοτάδια με τη σιγουριά του βετεράνου και την τόλμη ενός νέου. Αφηγούμενος μια τραγωδία πρωτοφανούς σκληρότητας θα παρουσιάσει την καλύτερη ταινία μιας ούτως ή άλλως εκπληκτικής φιλμογραφίας και θα μιλήσει για εκείνες τις επιλογές που μας ακολουθούν και μας καθορίζουν για μια ζωή.

Α.Π.

11. MINORITY REPORT (2002)

Του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Περίτεχνο οπτικά, ανώτερο στις συνθέσεις του από το A.I. (αν και εικαστικά μοιάζει σχεδόν με sequel), πλήρως ενταγμένο στο χιτσκοκικό, ηθικό του περιβάλλον, εναρμονισμένο με την ανησυχία της war on terror εποχής του, το Minority ακουμπά την κορυφή σκηνοθέτη/πρωταγωνιστή, «αποτυγχάνει» –αναμενόμενα- στα ταμεία κι αποτελεί ένα απ’ τα καλύτερα παραδείγματα ταινίας (όχι και τόσο) μεγάλου κοινού που η κριτική δεν άργησε τραγικά ν’ αντιληφθεί.

Η.Δ.

Ταινίες 00's: 21-30

Από τη Nostromo Team

30. SYNECDOCHE, NEW YORK (2008) 

Του Τσάρλι Κάουφμαν

Κάθε εκφραστικό εγχείρημα είναι μια, εκ νέου, απόπειρα για να κατανοήσουμε τον εαυτό μας και τον άλλο. Ο καλλιτέχνης δεν κατέχει κανένα μυστικό που απλώς θα ήταν αρκετά γενναιόδωρος, ώστε να το μοιραστεί με το κοινό του. Στα τυφλά ψάχνει για τις λέξεις, τις εικόνες, τις χειρονομίες που θα φωτίσουν με νόημα τα σκοτάδια (του).

Η «Συνεκδοχή» σου λέει, περίπου, ότι ο δημιουργός και ο απλός άνθρωπος στην καθημερινή ύπαρξή του, τρέχουν πίσω από την ίδια χίμαιρα. Θέλουν να καταλάβουν πριν πεθάνουν. Και στο μέτρο που ο δημιουργός είναι ταυτόχρονα άνθρωπος, με συγκεκριμένο σωματικό πεπρωμένο, κι ο απλός άνθρωπος, δημιουργός-αφού κατασκευάζει, χωρίς πάντα να το συνειδητοποιεί, το συμβολικό περιεχόμενο της ζωής του-, είναι κοινό το δράμα τους. Κι ο σπουδαίος εκλιπών, Χόφμαν, το ενσαρκώνει με μεγαλοσύνη.

Γ.Σ.

29. NO COUNTRY FOR OLD MEN (2007)

Των Τζόελ & Ίθαν Κόεν

Σε ένα πρώτο επίπεδο, ένα αριστοτεχνικό θρίλερ αμείωτης έντασης με εύστοχες υπόνοιες κωμικής ανακούφισης. Μια προσεκτικότερη ματιά θα αποκαλύψει το απαισιόδοξο σχόλιο δύο δημιουργών που έχουν αναγάγει σε τέχνη την υπόγεια ειρωνεία και τον μελαγχολικό σαρκασμό. Παρελθόν, παρόν και μέλλον συγκεντρώνονται σε τρεις χαρακτήρες - καθρέφτες για την ανησυχητική πορεία ενός κόσμου που πνίγεται σε ένα αδιευκρίνιστο σκοτάδι. Χωρίς από μηχανής θεούς ή οποιαδήποτε άλλη ανώτερη δύναμη, παραδομένος στον παραλογισμό και το τυχαίο. Ακόμα και όσοι προσπάθησαν να τον κατανοήσουν, έχουν τώρα πια ξυπνήσει. And then I woke up…

Α.Π.

28. BEFORE SUNSET (2004)

Του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ

Στο «Πριν το Ξημέρωμα» είναι να καμαρώνεις τον Τζέσι για το θάρρος  να ζητήσει απ’τη Σελίν να τον ακολουθήσει, να χαίρεσαι  με την τύχη του που άκουσε το «ναι» και να ερωτευθείς παράφορα αυτό το ειλικρινές νεανικό ρομάντζο, το πνευματώδες και συνάμα, μαγικά αληθινό.

Στο «Πριν το Ηλιοβασίλεμα» οι δύο ήρωες έχουν πια τριανταρίσει, έχουν μισοχαράξει το δρόμο τους, κουβαλάνε όμως κι ένα σωρό ανασφάλειες και αμφιβολίες. Μετά από λίγο, μοιάζει σα να μην πέρασε μια μέρα, παρά τα εννέα χρόνια που μεσολάβησαν, και στο τέλος σου σκάει κείνο το επιμύθιο και σε συνθλίβει στη συγκίνηση. Το τραγούδι που έγραψε εκείνη αφού της το κατάφερε αυτός με έναν περίπατο στη Βιέννη και ένα ολόψυχο «μαζί» που αρθρώνεται υπογείως κόντρα σε όποιες εκλογικευτικές άμυνες.

Βιώνεται το «Πριν το Ηλιοβασίλεμα» γιατί αντιπροσωπεύει αναντίρρητα κείνο που εσύ κι εγώ ποθούμε αλλά φοβόμαστε να διεκδικήσουμε. Ίσως επειδή έχουμε δει (πρακτικά ή νοητά) την τρίτη πράξη του έργου. Ακόμη κι έτσι, μάλλον εμείς παραμένουμε οι χαμένοι.

Ι.Μ.Λ.

27. ROCKY BALBOA (2006)

Του Σιλβέστερ Σταλόνε

Με διαφορά η πιο προσωπικά συγκινητική ταινία της δεκαετίας.

Το «stuff in the basement», την στιγμή που ο πιο φυσικά ακατάβλητος ηθοποιός της ιστορίας του σινεμά, γερασμένος πια κι ασυμφιλίωτος μοιάζει να εκρήγνυται εσωτερικά για ένα κλάσμα δευτερολέπτου, είναι κάτι που θα το πάρω μαζί μου.

Φυσικά, αν δεν έχεις τα δικά σου αντίστοιχα, η επιλογή μου θα σου μείνει ανεξήγητη.

Όπως και να ‘χει, ο Sly στο αγαπημένο του ημερολόγιο, βρήκε την αφέλεια και την αλήθεια των 30 του χρόνων, εδώ πια είναι συνταρακτική και εμπνευστική στο διπλάσιο βέβαια, ενώ πείστηκε, επιτέλους, και για την σκηνοθετική του πληρότητα.

Το ευχαριστώ μου για κάτι τέτοιο το ανακάλυψα.

Η.Δ.

26. MATCH POINT (2005)

Του Γούντι Άλεν

Με τον αισθησιασμό που εκπέμπει η Σκάρλετ σε τούτο τον λονδρέζικο Γούντι Άλεν, θα περίμενες να ενσαρκώνει τη femme fatale των Νουάρ που αποπλανά και καταβροχθίζει τον πρωταγωνιστή. Αντ’ αυτού γίνεται θύμα στο δρόμο του, μικρού βεληνεκούς αλλά τρομερά ευνοημένου από την Τύχη, αριβίστα που εισδύει στην αριστοκρατία, σε τούτο το ενδοφιλμογραφικό δάνειο από το «Crimes and Misdemeanors» που αναδίδει κυνισμό απ’ όπου κι αν το πιάσεις.
Ο εβδομηντάχρονος  Άλεν, μετά από μια πτωτική δημιουργικά πορεία κάποιων χρόνων, επανεμφανίζεται σε φόρμα, σκοτεινότερος του αναμενόμενου και μεταντοστογιεφσκικός, απορρίπτει την ιδέα της συμπαντικής δικαιοσύνης και εναποθέτει την Κρίση στην ανθρώπινη συνείδηση.

Ι.Μ.Λ.

25. KING KONG (2005)

Του Πίτερ Τζάκσον

Θα ήθελα να μείνω μια μέρα με τον Kong. Να κάτσουμε μαζί δίπλα στο ηλιοβασίλεμα και να μιλήσουμε για το Skull Island, τα μυθικά πλάσματα, τον ειλικρινή ρομαντισμό και την μοναξιά που μπορεί να νιώθει κάποιος όταν είναι διαφορετικός. Την ανάγκη που αισθάνεται να μοιραστεί την ομορφιά με κάποιον που ίσως την εκτιμήσει, να μοιραστεί λίγο χρόνο με κάποιον που ίσως αναγνωρίσει τη χαρά και τη λύπη στο πρόσωπό του. 

Θέλω να μείνω μια μέρα με τον Kong και να μιλήσουμε για τους ανθρώπους, εκείνους που εχθρεύονται το διαφορετικό και εκείνους που προσπαθούν να το πουλήσουν ως αξιοθέατο. Και τέλος, για όλους εκείνους που έδωσαν και τη ζωή τους για μια ματιά σιωπηλής αγάπης, νιώθοντας για μια στιγμή μονάχα ότι κατέκτησαν την κορυφή του κόσμου.

Και χωρίς να το καταλάβουν, ρίζωσαν για πάντα στην καρδιά μας.

X.Z.

24. A SERIOUS MAN (2009)

Των Τζόελ & Ίθαν Κόεν

Ακόμα και σε εκείνες τις ταινίες των Κοέν που πιάνεις την κοιλιά σου από το γέλιο, κάτι πάρα πολύ μαύρο καραδοκεί στην γωνία. Σαν μπεργκμανικοί ήρωες, οι δύο αδερφοί μοιάζουν να αναζητούν, μέσω των χαρακτήρων τους, ένα σημάδι από τον Θεό, μια επιβεβαίωση της ύπαρξης του, ένα ξεροκόμματο της φιλευσπλαχνίας του. Και καθώς προχωρούν τα χρόνια κι αυτό δεν έρχεται, οι ταινίες τους σκοτεινιάζουν όλο και περισσότερο. Για να φτάσουμε στο A Serious Man, που είναι το σημείο μηδέν, η πιο πεσιμιστική ταινία που παρήγαγε ποτέ ο (κοινός, καθώς λειτουργεί σαν ένας) νους τους. Όπου καταλήγουν στην ανυπαρξία αυτής της ανώτερης οντότητας, στην ματαιότητα της αναζήτησης εκείνου του περιζήτητου νοήματος της ζωής και στην επιβεβαίωση της μοναδικής σταθεράς σε έναν ρευστό, συγκεχυμένο κόσμο: εκείνης του θανάτου. Που θα έρθει μια μέρα χωρίς αιτία – εκτός κι αν θες να δεις τέτοια- και θα σαρώσει τα πάντα σαν ανεμοστρόβιλος.

Γ.Β.

23. INLAND EMPIRE (2006)

Του Ντέιβιντ Λιντς

Στο σημαντικότερο ίσως γεγονός της δεκαετίας για την κινηματογραφική δημιουργία, την σταδιακή αντικατάσταση του φιλμ με ψηφιακή τεχνολογία, ο Lynch παραθέτει τη γνώμη του με έναν ογκόλιθο που επισημαίνει τα αυταπόδεικτα. Πως το ταλέντο και η φαντασία του ανθρώπινου μυαλού είναι οι πηγές των μεγάλων έργων και όχι ο τύπος του μέσου με το οποίο προσφέρονται, αυτός στο σινεμά εξελίσσεται από την στιγμή που υπάρχει άμεση εξάρτηση από την τεχνολογία. Χρησιμοποίησε τη ψηφιακή κάμερα, και την πιο “γήινή” της εικόνα, για να πει μια ιστορία όπου η ηρωίδα μπερδεύει την πραγματικότητα με την τέχνη, ιστορία που την διηγήθηκε όπως ακριβώς ήθελε, αποδομώντας τελείως την γραμμική αφήγηση (που ποτέ δε λάτρεψε) και χαρίζοντας ένα αλησμόνητο αντίο στους θαυμαστές του – αν και ποτέ δε ξέρεις.

Τ.Μ.

22. 25th HOUR (2002)

Του Σπάικ Λι

Πόσα κομμάτια της ζωής μπορείς να ζυγίσεις μέσα σε μια μέρα; Πόσες επιλογές μπορείς να αντιστρέψεις και πόσα πρόσωπα να αποχαιρετήσεις; Όταν οι φλόγες της υποκρισίας υψώνονται ψηλά δημιουργώντας φόβο, θυμό και μια υπόκωφη ψυχική αιμορραγία, όταν οι προσευχές των αγγέλων δεν σε αφορούν και όταν όσα έζησες στο παρελθόν επανέρχονται για να τα ξεχρεώσεις, τότε θα βρεθείς μόνος με όσα ελάχιστα σου έχουν απομείνει, με όσα ακόμα μπορούν να σε κρατήσουν ζωντανό. Τότε θα λησμονείς όσα ποτέ δεν θα αντικρίσεις και όσα για μια στιγμή ονειρεύτηκες ότι μπορεί να σου αξίζουν, με την κρυφή επιθυμία ότι όταν ο εφιάλτης ολοκληρωθεί, θα υπάρχει κάποιος για να σε περιμένει, κάποιος να σε κρατήσει σφιχτά απ’ το χέρι, ακόμα και αν αυτό είναι ένα όνειρο χωρίς ζωή.

X.Z. 

21. RUSSIAN ARK (2002)

Του Αλεξάντερ Σοκούροφ

Η εξέλιξη μιας τέχνης επιτυγχάνεται πρωτίστως από τους καινοτόμους, αυτούς που σκαρφίζονται ιδέες όταν προκύπτει μια νέα εκφραστική ανάγκη. Ο Σοκούροφ, και μόνο για την ολοκλήρωση μιας ιδέας σαν αυτή της Κιβωτού δικαιούται μια λαμπρή θέση πλάι στους καινοτόμους του σινεμά, πετυχαίνοντας πρώτος ένα ανεπανάληπτο ενενηντάλεπτο μονοπλάνο. Η καινοτομία έγκειται στο ότι το υλικό γραφόταν επί τόπου, μη συμπιεσμένο, σε σκληρό δίσκο, καθώς μόνο έτσι μπορούσε να αποθηκευτεί υλικό τόσης ώρας χωρίς διακοπή – η χρήση του φιλμ εδώ ήταν απαγορευτική. Το πιο ευτυχές όμως είναι πως η καινοτομία χρησιμοποιήθηκε σε κάτι τόσο απολαυστικό και μεγαλειώδες ταυτόχρονα, μια δαιδαλώδη οπτική αναπαράσταση 200 χρόνων ρωσικής ιστορίας, περιεχόμενο αντάξιο της μεγαλοφυούς φόρμας.

Τ.Μ.