Ταινίες 00's: 31-40

Από τη Nostromo Team

40. INGLOURIOUS BASTERDS (2009)

Του Κουέντιν Ταραντίνο

Ο πιο δημοφιλής σκηνοθέτης της άλλης πλευράς του Ατλαντικού περιφρονεί επιδεικτικά τις συμβάσεις του καθιερωμένου σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου. Χορογραφημένα μονοπλάνα και λήψεις μακράς διάρκειας αντί για κοφτό μοντάζ, προώθηση της αφήγησης μέσω του διαλόγου και όχι μέσω σκηνών δράσης, φορμαλιστικοί πειραματισμοί (το «μονόπρακτο» της La Louisiane) και αδιαφορία προς κάθε μορφή πολιτικής ορθότητας. Ο Tarantino είναι ένας auteur που γεννήθηκε και ζει μέσα στο ίδιο το σινεμά, γυρίζοντας ταινίες με την άνεση που κάποιος αναπνέει. Και το Inglourious Basterds είναι το αριστούργημά του.

Α.Π.

39. HAUTE TENSION (2003)

Του Αλεξάντρ Αζά

Βυθισμένη στα απύθμενα βάθη του ανθρώπινου παραλογισμού και λουσμένη με τα χρώματα μιας ματωμένης γυναικείας ψευδαίσθησης, η ταινία του Γάλλου Alexandre Aja κατέχει τον σημαντικότερο, ίσως, ρόλο στην ιστορία του σύγχρονου γαλλικού τρόμου. Δεν καταφέρνει απλώς να μαγνητίσει τα βλέμματα όσων ηδονίζονται με τη όψη του ασυγκράτητου λουτρού αίματος και της αχόρταγης βίας που κυριαρχούν στα καρέ, αλλά μεθάει ακόμα περισσότερους, πλάθοντας ένα σύμπαν παραδομένο σε ένα παράφρον ασυνείδητο, παρα-ψυχολογικά δεσμευμένο με την πρωταγωνίστριά του. Μια φρενοβλαβής πρωταγωνίστρια, από το μυαλό της οποίας η διαταραγμένη Υπερένταση γεννάται και αναπτύσσεται μανιασμένα, διαμελίζοντας κάθε ίχνος ανθρώπινης (και αφηγηματικής) λογικής.

Αίμα, κλάμα, θάνατος, οργή.

Χ.Ζ.

38. THE AVIATOR (2004)

Του Μάρτιν Σκορσέζε

Ο Martin επανέρχεται στο αγαπημένο του μοτίβο και χαρτογραφεί την άνοδο και την πτώση του Howard Hughes σαν ήρωα αρχαιοελληνικής τραγωδίας. Παρασυρμένος από τις διεργασίες ενός αχαλιναγώγητου μυαλού, βρίσκει την ευκαιρία να αναστήσει στο σελιλόιντ τη χρυσή εποχή του Hollywood, αφήνοντας (όπως πάντα) σε λεπτές σκηνοθετικές επιλογές το βάρος της πολιτικής του κριτικής: η φενάκη του καπιταλισμού θα αποκαλυφθεί στο καθρέφτισμα του πιο λαμπρού του τέκνου συνοδεία μιας φράσης, σύνοψης του μέλλοντος, που η αφήγηση αφήνει εκτός κάδρου. Αμίμητο σε τεχνικό επίπεδο, κατορθώνει να αιχμαλωτίσει και σε ένα βαθύτερο, προσωπικό, χάρη στην ερμηνεία καριέρας του Leonardo DiCaprio. Το Citizen Kane του νέου αιώνα.

Α.Π.

37. THE WHITE RIBBON (2009)

Του Μίκαελ Χάνεκε

Τέσσερα χρόνια μετά το Cache, όπου οι νέοι υπενθυμίζουν στους μεγαλύτερους τα σφάλματα του παρελθόντος για τα οποία θα έπρεπε να αισθάνονται ένοχοι, ο Χάνεκε εμβαθύνει περισσότερο τη μελέτη του για το χάσμα των γενεών, τονίζοντας τη διαχρονικότητά του, καθώς τοποθετεί την ιστορία του στις αρχές του 20ου αιώνα. Έχοντας ως πεδίο ένα μικρό χωριό, τοποθετεί σε 2 στρατόπεδα νέους και γέροντες, δίνει διακριτούς ρόλους στους δεύτερους (αντί ονομάτων υπάρχει η ιδιότητα του καθενός) και με αξιομνημόνευτη προσήλωση παρουσιάζει τη μικρογραφία μιας ολόκληρης κοινωνίας, που το έγκλημά της δεν είναι το γεγονός ότι συνέβαλλε στο ξεκίνημα του Μεγάλου Πολέμου όπως λεγόταν τότε, αλλά στο ότι γαλούχησε μια γενιά που 30 χρόνια αργότερα κόντεψε να αφανίσει την ανθρωπότητα με τον δικό της πόλεμο.

T.M

36. THE ASSASSINATION OF JESSE JAMES BY THE COWARD ROBERT FORD (2007)

Του Άντριου Ντόμινικ

O Andrew Dominik ξεκινάει από την τοπογραφία της ελευθερίας ενός κλασσικού γουέστερν (το widescreen ισχυροποιεί την παρουσία του χώρου και εμποτίζει τις εικόνες με την αίσθηση της ανθρώπινης μικρότητας, αλλά και αναδεικνύει την ανάγκη μιας πράξης που θα αφήσει το στίγμα της) και πατώντας πάνω σε μια σπαρακτική παλέτα χρωμάτων και τη στοιχειωτική μουσική των Nick Cave και Warren Ellis – που λειτουργεί ως το basso continuo της ταινίας - φτάνει σε μια στρωματογραφία της ψυχής. Η συνήχηση εξωτερικής δράσης και μελαγχολικού στοχασμού, η κινηματογραφική όσμωση βίαιων ξεσπασμάτων, σιωπηρών βλεμμάτων και του ποιητικού voice over λόγου, μας δίνουν την τονικότητα και τον χρωματισμό της σχέσης των δύο χαρακτήρων. Η μετρημένη δράση απλώνεται στον τίτλο της ταινίας. Τα υπόλοιπα είναι μια μεθυστική, καπνισμένη επίγευση νοθείας ενός είδους (γουέστερν) που δεν υπάρχει πια.

Γ.Π.

35. CASINO ROYALE (2006)

Του Μάρτιν Κάμπελ

Η σειρά του 007, 52 χρόνια τώρα, είναι ό,τι εμπορικότερο ανέδειξε το βρετανικό σινεμά. Πολλοί μπορεί να το απορρίπτουν σαν το (ακμάζον…) παρηκμασμένο προτεκτοράτο ενός βέρου καπιταλιστικού σινεμά. Η άλλη όψη είναι πως διακρίνει μια πολύ ειδική μερίδα σινεφίλ ανδρών, που ζούνε το δικό τους φαντασιωτικό παραμύθι, το προτιμούν έτσι, και ταυτόχρονα νοιώθουν «σπίτι» τους με το που ακούγεται το «τα ρα - τα ρααααα – τα τα ραααα».

Στο Καζίνο Ρουαγιάλ ο λόγος αυτής τους της φαντασίωσης αναγεννάται πλήρως, συνεπικουρούμενος μιας από τις ωραιότερες ιστορίες αγάπης της δεκαετίας, ενώ ο πρωτοεμφανιζόμενος Κρεγκ επανιδρύει με αυταρχικότητα αγιασμένη τον χαρακτήρα όπως μόνο σήμερα θα μπορούσε και θα ‘πρεπε να είναι.

Η.Δ.

34. SONGS FROM THE SECOND FLOOR (2000)

Του Ρόι Άντερσον

Είναι γνωστό ότι η τραγωδία και η κωμωδία χωρίζονται από μια λεπτή, νοητή γραμμή. Αυτή η γραμμή είναι η φόρμα, η οπτική γωνία του δημιουργού. Στις αρχές των 00’s, ο Σουηδός Roy Andersson αποφάσισε να θολώσει το όριο και να αφήσει τις κατηγορίες να κολυμπήσουν η μία μέσα στην άλλη, μετατρέποντας την τραγωδία του, κτηνωδώς καπιταλιστικού, δυτικού πολιτισμού σε αντικείμενο σουρεαλιστικής διακωμώδησης.

Η μοντέρνα εμπειρία (σε ό,τι το οικουμενικό διαθέτει) της αλλοτρίωσης, του ωφελιμισμού και της αποπνευματοποίησης, σαν πικρό ανέκδοτο που εκρήγνυται στο πρόσωπο μας, να τι είναι τα «Τραγούδια Από Τον Δεύτερο Όροφο». Όχι απλά μια πολύ μεγάλη ταινία, κάτι πιο δυσοίωνο, πιο κρίσιμο που μας αφορά. Ο σαρκαστικός επικήδειος μιας εποχής που αρνείται να παραδεχθεί πως πεθαίνει.

Γ.Σ.

33. THE MAN WHO WASN’T THERE (2001)

Των Τζόελ & Ίθαν Κόεν

Περισσότερο κι από ένα μεταμοντέρνο φιλμ νουάρ, περισσότερο κι από ένα υπέροχο σινεφιλικό παιχνίδι, περισσότερο κι από μια ακόμα αφορμή για τα δαιμόνια αδέλφια να επιδοθούν στις συναρπαστικές σκηνοθετικές και σεναριακές πιρουέτες που μας έχουν συνηθίσει, ο «Άνθρωπος που δεν ήταν εκεί» είναι ένα ανεπανάληπτο αριστούργημα πάνω στον Λόγο και τη σιωπή. Στον ακατάπαυστο λόγο που ρέει αέναα μέσα στο κεφάλι μας και δε μπορεί παρά να ισοδυναμεί με σιωπή στους κόλπους αυτού του κόσμου που αχρηστεύει την επικοινωνία. Το εσωτερικό και το εξωτερικό για πάντα χωρισμένα, κι ο καθένας να διηγείται στον εαυτό του μια σπαταλημένη ζωή.

Ταινία ορόσημο για το ευρύτερο κοενικό έργο, με μια κεντρική ερμηνεία από τον B.B. Thornton που-καλά το μαντέψατε- υπερβαίνει τα λόγια και κάθε περιγραφή.

Γ.Σ.

32. THE WRESTLER (2008)

Του Ντάρεν Αρονόφσκι

Όσους αγώνες κι αν έχεις παλέψει μέσα στο ρινγκ, δεν θα καταφέρεις ποτέ να κατανοήσεις τους κανόνες που θέτει η αληθινή ζωή. Μια ζωή που στήνει το παιχνίδι χωρίς να μας ρωτήσει και μας χτυπάει, τις περισσότερες φορές αλύπητα, μέχρι το σημείο της υπαρξιακής μας αποδόμησης. Ο Aronofsky παρουσιάζει τη σοκαριστική ψυχική διάλυση του Randy και στη συνέχεια του δίνει την ευκαιρία να παλέψει μια τελευταία φορά για όσα έχασε στο πέρασμα του χρόνου χωρίς να το καταλάβει. Ο γνήσιος αυτός (αντι)ήρωας δίνει τη σημαντικότερη μάχη της ζωής του (αυτή τη φορά εκτός ρινγκ), ιδρώνει, ματώνει και δακρύζει, συνειδητοποιώντας ότι στην αφιλόξενη αρένα της ζωής κάποιοι θα σε μισήσουν, κάποιοι θα σε αισθανθούν, οι περισσότεροι όμως απλά θα αδιαφορήσουν, γυρνώντας το βλέμμα από την άλλη πλευρά.

Για πάντα δικός μας.

Χ.Ζ.

31. CACHE (2005)

Του Μίκαελ Χάνεκε

Τι θα συνέβαινε εάν η συνείδησή μας κρατούσε μια κάμερα και κατέγραφε όλα όσα θέλουμε να κρύψουμε; Ο Haneke συνδυάζει την κλινική του ματιά με μία φόρμα σαφώς πιο αφηγηματική από κάθε προηγούμενη ταινία του και ξεδιπλώνει με χειρουργική ακρίβεια το ζήτημα της ατομικής και συλλογικής ενοχής στο δυτικό κόσμο που χτίστηκε πάνω στη βία και το ψέμα.

Α.Π.

Ταινίες 00's: 41-50

Από Nostromo Team

Ιδεοψυχαναγκαστική μανία κάθε σινεφίλου οι λίστες, λατρεύονται παιδιόθεν και πανταχόθεν, συνιστούν ενδεικτικό οδηγό που αναδίδει -θέλουμε να πιστεύουμε- χαρακτήρα, αλλά χάνουν το νόημά τους αν δε συνοδεύονται κι από δυο κουβέντες για τα περιεχόμενά τους.

Στο Nostromo, εδώ και λίγες εβδομάδες προετοιμάζουμε μια πενηντάδα για τα 00's, που θα φτάσει σε εσάς με δόσεις. Πενήντα αγαπημένες ταινίες της ομάδας μας, όπως δημοκρατικά ψηφίστηκαν. Τον μαραθώνιο αυτό θα ακολουθήσει μια εμφατική ανάρτηση για τις επιδραστικές τάσεις που παρατηρήθηκαν κατά την αναφερθείσα δεκαετία.

Πριν την αντίστροφη μέτρηση, μια τιμητική αναφορά για αυτές που οριακά έμειναν εκτός συλλογικής λίστας.

- Ο Βασιλιάς (2002) του Νίκου Γραμματικού

- Baran (2001) του Μαγίντ Μαγίντι

- The Flags Of Our Fathers (2006) του Κλιντ Ίστγουντ

- Sideways (2004) του Αλεξάντερ Πέιν

50. HUNGER (2008)

Του Στιβ Μακουίν

Οι 66 ημέρες απεργίας πείνας του Ιρλανδού επαναστάτη Bobby Sands την άνοιξη του 1981 αποτελούν πηγή έμπνευσης για τον McQueen, ο οποίος δημιουργεί μια μαρτυρική σπειροειδή κατάδυση στην κόλαση των φυλακών Maze και τις εικόνες ανείπωτης βίας και θυμωμένου παραλογισμού που χαρακτήριζαν την εποχή εκείνη. Παράλληλα χτίζει τα πλάνα του σε μια ψυχή που σπαρταρά σιωπηλά, αφιερώνοντας τον θάνατό της στην ακατάβλητη επιθυμία για ελευθερία (σώματος, πνεύματος και ιδεών). Μια επιθυμία που τονίζει τη διαφορά μεταξύ ηθικών αρχών και κτηνώδους εμπειρίας και με τη σειρά της αφιερώνεται σε όλες τις φωνές που δεν μπορούν να δαμαστούν, που κραύγασαν για μια φορά και δεν μπορούν πλέον να σωπάσουν.

Χ.Ζ.

49. YOUTH WITHOUT YOUTH (2007)

Του Φράνσις Φορντ Κόπολα

Από τη μια ένα κρυπτικό δοκίμιο πάνω στην φιλοσοφία της θρησκείας, της γνώσης και της αγάπης κι απ’ την άλλη μια πλουραλιστική κινηματογραφική πανδαισία ψευδοϊστορίας, μοντάζ και ρομαντισμού, η Νεότητα δίχως Νιότη άφησε αμήχανο το λιγοστό κοινό που την είδε. Ίσως ο μυστικισμός, οι συσκοτίσεις κι αυτή της η ακραιφνής πίστη στο όνομα ενός ρόδου δεν είναι και για περισσότερους.

Η.Δ.

48. THE PRESTIGE (2006)

Του Κρίστοφερ Νόλαν

Πριν αποφασίσει να σοκάρει με τη σκηνοθετική βιρτουοζιτέ και τον σεναριακό μαξιμαλισμό του Inception, ο πολύς Christopher Nolan είχε ήδη σκαρώσει την τέλεια ταινία για την οποία αξίζει να τον θυμούνται οι επερχόμενες γενιές των σινεφίλ. Γιατί το Prestige, χωρίς να πασχίζει να μας επιβάλλει τις αλληγορίες του, καταφέρνει να αποτελεί, ταυτόχρονα, ένα πρώτης τάξεως εγκεφαλικό θρίλερ ανατροπών και μια θεσπέσια παραβολή πάνω στην παραπλανητική δύναμη της Τέχνης ή στην Τέχνη ως παραπλάνηση.

Εδώ πρόκειται κυρίως για το αισθητικό αντικείμενο, ιδωμένο -όπως θα έλεγε ο Λακάν- σαν “παγίδα βλέμματος”. Αλλά και για την ενδόμυχη ανάγκη του θεατή να εξαπατηθεί. Ανάγκη καθ’ όλα σεβαστή από τον Nolan, που στο Prestige την ικανοποιεί με τον πιο ιδιοφυή και –αβίαστα- εντυπωσιακό τρόπο όλης της φιλμογραφίας του.

Γ.Σ.

47. THE PLEDGE (2001)

Του Σον Πεν

Η, κατ’ εμέ, καλύτερη ταινία του σκηνοθέτη Penn  μοιάζει με φιλμική απάντηση στο υποθετικό ερώτημα «τι θα γινόταν αν το πνεύμα του Samuel Beckett καταλάμβανε τον Jonathan Demme του Silence Of The Lambs». Καθόλου περίεργο λοιπόν που σ’ αυτό το κατάμαυρο αριστούργημα θα συναντήσεις μια σειρά από προβληματικές του Θεάτρου του Παραλόγου (ο νιτσεϊκός Θάνατος του Θεού, το ανούσιο της ύπαρξης, η ανθρώπινη δραστηριότητα σαν μακάβριος χορός με το Τίποτα) , περασμένες μέσα από τα φίλτρα του αστυνομικού θρίλερ. Και μαζί τους, την καλύτερη ερμηνεία του μεγάλου Jack Nicholson, για τα 00’s (τουλάχιστον).

Κατάφορα υποτιμημένη, απευθυνόμενη, έτσι κι αλλιώς, σε λίγους καθότι βαριά κι ασήκωτη μέσα στον πεισιθάνατο ρεμβασμό της, αυτή είναι μια «Υπόσχεση» για σπουδαίο σινεμά που κρατιέται με το παραπάνω.

Γ.Σ.

46. MEMENTO (2000)

Του Κρίστοφερ Νόλαν

Στα χαρτιά, η αναζήτηση της αλήθειας απαιτεί αλτρουιστικό θάρρος και ενδύεται, με υψιπέτεια, τον μανδύα της αρετής. Στο Memento, μετριέται περισσότερο με γνώμονα το -όποιο- βάρος της προσωπικής σου ανάγκης και ένα θάρρος χωμάτινο και εγωιστικό, ανάμικτο με τον φόβο του τί θα αντικρύσεις και κυρίως τί θα πράξεις αν, στο τέλος, η εύρεση της αλήθειας απαιτεί τον δικό σου χαμό.

Δεν θέλει να σε "εξαπατήσει" σαγηνευτικά, δεν εγείρει διλήμματα ηθικής αποκατάστασης, δεν σου δίνει καν μια ιστορία για να θυμάσαι και να διηγείσαι. Σου "σακατεύει" το μυαλό, φυτεύοντάς σου από την αρχή μια αγωνία που δεν αναβάλλεται και στο τέλος την αίσθηση πως όλα γύρω σου είναι τοίχωμα και αντίσταση στο σώμα και ότι η αλήθεια είναι –σπανίως- λυτρωτική.

Μια από τις πιο δυνατές fuck-with-your-mind ταινίες της προηγούμενης δεκαετίας.

Γ.Π.

45. HIGH FIDELITY (2000)

Του Στίβεν Φρίαρς

Χωρίς να συνεισφέρει σε κάτι στην εξέλιξη της κινηματογραφικής γραφής και χωρίς να επηρεάσει στο άμεσο μέλλον το είδος του, το High Fidelity λατρεύεται από έναν πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων ανά τον κόσμο. Ίσως είναι το έξοχα προσαρμοσμένο κείμενο του Χόρνμπι, ίσως η ιδανική ενσάρκωση του ήρωα από τον Τζον Κιούζακ (που βλέποντάς τον από την αρχή, οποιαδήποτε άλλη επιλογή θα έμοιαζε άστοχη), ίσως οι μουσικές αναφορές και τα memorabilia. Για τον γράφοντα είναι πάνω από όλα η απόδοση της ανασκόπησης του παρελθόντος, που επιχειρεί κάποιος πριν από ένα κομβικό σημείο της ζωής του, με τον τρόπο που ξέρει καλύτερα – στην προκειμένη με μια παράλληλη ανασυγκρότηση βινυλίων.

Τ.Μ.

44. GOSFORD PARK (2001)

Του Ρόμπερτ Όλτμαν

Στις ταινίες του Όλτμαν συμβαίνουν τόσα πολλά μέσα στο κάδρο, που απαιτούνται κάμποσες επαναληπτικές προβολές για να τα αφομοιώσεις όλα. Αρετή που, σε συνδυασμό με τους -σήμα κατατεθέν- επικαλυπτόμενους διαλόγους, δεν θα μπορούσε να λείπει από το Gosford Park. Όπου ο δαιμόνιος Αμερικανός δημιουργός κατορθώνει να σκαρώσει μια σάτιρα των ηθών της βρετανικής αριστοκρατίας, μια λεπτή παρωδία της σχετικής ομοεθνούς φιλμογραφίας, αλλά και των whodunit, χωρίς όμως ποτέ να καθιστά το δράμα των ηρώων του ανέκδοτο. Πρόκειται για την τελευταία σπουδαία ταινία μιας φιλμογραφίας άνισης, μα τόσο ποικιλόμορφης, που μάλλον δεν έχει ανάλογό της σε εκατό –και βάλε- χρόνια σινεμά.

Γ.Β.

43. CLOSER (2004)

Του Μάικ Νίκολς

Ο Μάικ Νίκολς, σε αυτή την απρόσμενη ταινία, περνά πριονοκορδέλα τον σύγχρονο αστό (αυτόν τον συγκαλυμμένο βάρβαρο) με την αυταρέσκειά του, την ανικανότητά του να αναπτύξει ανθρώπινες σχέσεις, τις σεξουαλικές νευρώσεις του και το συναισθηματικό έλλειμμα που παραβλέπει παραδομένος σε ένα αβαθές και επιπόλαιο way of life και έναν θεόρατο εγωκεντρισμό.

Μια φιγούρα τόσο αντιπαθής -που την αναγνωρίζεις καλά γύρω σου και μέσα σου- που ίσως και να τη λυπάσαι μιας και καταλήγει τόσο μόνη και ανικανοποίητη.

Ι.Μ.Λ.

42. ANCHORMAN: THE LEGEND OF RON BURGUNDY (2004)

Του Άνταμ ΜακΚέι

Την περασμένη δεκαετία ο Τζουντ Άπατοου και οι συνεργάτες του επανέφεραν στο προσκήνιο την ενήλικη κωμωδία κι απενοχοποίησαν το εξωφρενικό χιούμορ με μια σειρά από ξεκαρδιστικά φιλμ, όπου ενήλικοι άντρες αφήνουν τον έφηβο μέσα τους να ξεφαντώσει. Το Anchorman όμως είναι η ταινία που ξεχωρίζει από τον κανόνα. Πρόκειται για μια ευτυχή συγκυρία, όπου μια χούφτα χαρισματικοί κωμικοί απαλλάσσονται από τα δεσμά του σεναρίου και, με κορυφαίο του χορού τον Γουίλ Φέρρελ, επιδίδονται σε ένα ανεπανάληπτο όργιο αυτοσχεδιασμού, που, όταν βρίσκει στόχο, θέλει προσπάθεια για να μην δαγκώσεις το πάτωμα από τα γέλια.

Απαγορευμένο σε 9 χώρες, λειτουργεί στο 60% των περιπτώσεων κάθε φορά.

Γ.Β.

41. UP (2009)

Των Πιτ Ντόκτερ & Μπομπ Πέτερσον

Αγαπητή Pixar,

Στέλνω αυτό το μικρό μήνυμα, για να σου απευθύνω ένα μεγάλο ευχαριστώ. Σ’ευχαριστώ που με το μοντάζ μιας κοινής ζωής με τα πάνω της και τα κάτω της και την προσμονή ενός ταξιδιού που διαρκώς αναβάλλεται, με έκανες να λιώσω στο κλάμα. Που με το θέαμα ενός σπιτιού, το οποίο ίπταται στους ουρανούς χάρη σε μια συστάδα από μπαλόνια, έδωσες σάρκα και οστά στα παιδικά μου όνειρα. Που μου υπενθύμισες πως, αν ποτέ πάψω να αναζητώ μια καινούργια περιπέτεια, θα είναι σα να βαδίζω μόνος και δυστυχής προς τον (αναπόφευκτο) θάνατο.

Σ’ ευχαριστώ πάνω από όλα γιατί η παιδικότητα της παλιάς Ντίσνεϋ, η αθωότητα του βωβού σινεμά και, ειδικότερα, η ανθρωπιά του Τσάπλιν κατοικούν στις εικόνες σου. Τα χρειάζομαι όλα αυτά.

Δικός σου για πάντα,

Γιάννης

Γ.Β.

Ταινίες 2013 (Μέρος Δεύτερο)

Από την Ομάδα του Nostromo

10. ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΛΟΦΟΥΣ (DUPA DEALURI)

του Κριστιάν Μουντζίου

Πίσω από τους λόφους της οργανωμένης θρησκοληψίας κατοικεί ο θεοσεβής παραλογισμός. Εκεί, στις μοναχικές και παγωμένες βουνοκορφές μιας πολύπαθης Ρουμανίας (και κατ΄ επέκταση, Ευρώπης) λαμβάνει χώρα η αποκαθήλωση της ανθρώπινης λογικής. Με βραδυκίνητο, κυνικό και καθηλωτικό τρόπο, ο Mungiou αφηγείται την αληθινή ιστορία δυο κοριτσιών που μεγάλωσαν μαζί αλλά έπεσαν θύματα της κοινωνικής τους αποδόμησης, χώρισαν και ξαναβρέθηκαν μετά από χρόνια, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα ενός αφανούς Θεού. Ενός βάρβαρου Θεού που υποτάσσει τους πιστούς και τους κρατά αλυσοδεμένους στα πιστεύω τους, μέχρι να έρθει η στιγμή που θα τους σταυρώσει για κάθε ένα από τα 464 αμαρτήματα που τους χάρισε και βαραίνουν αθεράπευτα την  ανθρώπινη ψυχή τους.

X.Z.

09. Ο ΛΥΚΟΣ ΤΗΣ WALL STREET (THE WOLF OF WALL STREET)

του Μάρτιν Σκορσέζε

Φορώντας τη μάσκα μιας ξεκαρδιστικής κωμωδίας, ο Scorsese παραδίδει το πιο πικρό "κατηγορώ" του απέναντι στο παγκοσμιοποιημένο αμερικάνικο όνειρο. Το πολιτικό του σχόλιο είναι ευθύ κι επίκαιρο όσο ποτέ, ενόσω ο ίδιος στέκει ασυμβίβαστος στη σκηνοθετική του γραφή, μακριά από εύκολες λύσεις και προφάσεις ωριμότητας, φαινόμενα συνηθισμένα για τους καλλιτέχνες της ηλικίας του. Υιοθετώντας το αγαπημένο του όχημα της ανόδου και της πτώσεως, θα αγγίξει τα ύψη ενός Goodfellas ή ενός Casino και θα θυμίσει (για μία ακόμα φορά) ποιος είναι ο καλύτερος στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ποιος άλλος θα είχε το θάρρος να στήσει ένα μεγάλο "καθρέφτη" στο τελευταίο πλάνο της ταινίας του και να αναγκάσει τους θεατές να αντικρίσουν την πιο απεχθή πλευρά της κοινωνικής τους ύπαρξης;

Α.Π.

08. ΧΑΜΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ (TABU)

του Μίγκελ Γκόμεζ

Ο Γκόμεζ νοσταλγεί χαμένους παραδείσους στους οποίους ασέλγησε ο δυτικός πολιτισμός, μέσω της αποικιοκρατίας, παρουσιάζοντας όχι κάποια καταστροφή τοπίου, αλλά την καταστροφή ανθρώπων που δεν μπόρεσαν να ζήσουν τον έρωτα όπως τον ονειρεύτηκαν. Το εξωτικό αυτό παραμύθι, είδος “πεθαμένο” για το σινεμά εδώ και δεκάδες χρόνια μας προσφέρεται με αφήγηση από το παρελθόν, από τα χρόνια της ακμής του, και με κλείσιμο του ματιού στο αξέχαστο ομώνυμο φιλμ του Μουρνάου που δίνει την έμπνευση για το τρίτο και τελευταίο μέρος της ταινίας, αυτό που πραγματικά την απογειώνει.

Τ.Μ.

07. Η ΖΩΗ ΤΗΣ ΑΝΤΕΛ (LA VIE D’ ADELE)

του Αμπντελατίφ Κεσίς

Υπάρχει μια σπάνια κάστα ταινιών με την ικανότητα να διαγράφουν μονομιάς, άμα τη εμφανίσει τους, ό,τι παρεμφερές αντικρίσαμε ποτέ στην μεγάλη οθόνη. Το αριστούργημα του Kechiche ήρθε για να αποτελέσει τον οδηγό για έναν καινούριο, ελεύθερο κινηματογράφο όπου η ωμή, επώδυνη ειλικρίνεια συνυπάρχει με τον ενστικτώδη λυρισμό της καθημερινότητας. Για πρώτη φορά, το σινεμά θα αγκαλιάσει άφοβα τη σωματική αλήθεια του έρωτα, δίχως μάλιστα να αγνοήσει τις κοινωνικοπολιτικές του προεκτάσεις. Το τελευταίο, μαζί με τα κοντινά πλάνα και την ανύψωση της διάρκειας σε επιταγή αισθητική, είναι συνώνυμα της υπογραφής του σημαντικότερου auteur στη Γαλλία του 21ου αιώνα.

Α.Π.

06. ΟΛΑ ΧΑΘΗΚΑΝ (ALL IS LOST)

του Τζέι Σι Τσάντορ

Όσον αφορά το σινεμά ας γίνει μια διάκριση ανάμεσα σε κείνους που πάνε να διαβάσουν μια ταινία σαν βιβλίο που μάθαν στο σχολειό και στους υπόλοιπους που βλέπουμε σινεμά προσδιορίζοντας τον Xαρακτήρα μέσα από την δράση κι όχι τα λόγια του, που η αναστολή της δυσπιστίας μας είναι αναπόδραστη ανάγκη και η δυνατότητα διακτινισμού στον συναισθηματικό χωροχρόνο του έργου (που ξέρει να το κάνει καλά), άμεμπτη.

Για μας τότε, το All is Lost είναι μια από τις καλύτερες κινηματογραφικές δημιουργίες που συνέβησαν ποτέ. Και, πιο σημαντικά, είναι η καλύτερη μεταφορά της Ανθρώπινης τραγωδίας σ’ ένα σύμπαν στο οποίο θα πεθαίναμε να έχουμε εμφυσήσει την ανίκητη ελπίδα μας για Θεό.

Η.Δ.

5. ΤΟ ΤΕΛΕΙΟ ΧΤΥΠΗΜΑ (LA MIGLIORE OFFERTA)

του Τζουζέπε Τορνατόρε

Tραγική ειρωνεία έχουμε όταν ο ήρωας αγνοεί την αλήθεια, την οποία γνωρίζει ο θεατής. Στο The Best Offer γνωρίζεις την κατάληξη από πριν, όχι γιατί η πλοκή του είναι προβλέψιμη, όπως θα σου πουν οι απανταχού καλοθελητές, αλλά επειδή σου την δίνει στο πιάτο ο Τορνατόρε, ώστε να αγωνιάς για την τύχη του ήρωα, να εκλιπαρείς να μην ανοίξει την πόρτα, όταν έρθει η ώρα. Η «αλήθεια» που γνωρίζεις εσύ όμως, δεν έχει καμία σχέση με την δική του. Και με ποιο δικαίωμα θα τον κακολογήσεις, όταν επιλέγει να ζήσει στην «αλήθεια» του και να περιμένει; Αν θες να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου, οφείλεις να του υψώσεις το ποτήρι. Κι ας περιμένει ακόμα…

Γ.Β.

4. PRISONERS

του Ντενί Βιλνέβ

Το Prisoners αποτελεί, στη συνείδηση του γράφοντα, την πιο «βαρβάτη» είσοδο στη διάσταση των αριστουργημάτων είδους που πραγματοποιήθηκε φέτος. Είναι η κάθετη, αλύγιστη σοβαρότητά του, η λιγομίλητη αρχοντιά των μεγαλόπρεπων κάδρων του, το ανυποχώρητο σκοτάδι της μορφής και του περιεχομένου του, η –επιτέλους ουσιαστική- διάθεση του να πραγματευθεί με όρους ζεστά κινηματογραφικούς, κι όχι δοκιμιακά εγκεφαλικούς, το ζήτημα του ψυχολογικού, κοινωνικού, μεταφυσικού και ιδεολογικού εγκλεισμού, είναι όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα που το καθιστούν τόσο ακαταμάχητα γοητευτικό.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με το σπάνιο εκείνο είδος ταινίας που γεννιέται εκεί που τέμνεται μια πολύ ξεκάθαρη, πολύ συγκεκριμένη, καλλιτεχνική πρόθεση και η μεγαλειώδης -όταν είναι αλάθητη όπως στο φιλμ του Βιλνέβ- αίσθηση του κινηματογραφικού σασπένς.

Γ.Σ.

3. ΛΙΝΚΟΛΝ (LINCOLN)

του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Από εκείνες  τις ταινίες που στρέφουν τον θεατή προς τον δρόμο του ηθικού κι ενάρετου πολίτη, αυτή εδώ ίσως να είναι η σημαντικότερη, επειδή αναφέρεται στο υπαρκτό πρότυπο αυτού του πολίτη. Ο οποίος πολίτης -ο ηγέτης πολύ περισσότερο- δεν θα διστάσει να πάρει δύσκολες αποφάσεις, που ενδεχομένως να εναντιώνονται στα πιστεύω του, προκειμένου να πετύχει την αποκατάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αποφάσεις που θα απέφευγε μόνο σε έναν κόσμο που η ισονομία θα ήταν αυτονόητη. 

Θεόπνευστη ερμηνεία από τον Ντέι Λιούις κι ένα σενάριο τόσο μεστό, που αναγκάζει τον μετρ της εικόνας για πρώτη φορά στην καριέρα του να κατεβάσει τους τόνους και να υποστηρίξει τον Λόγο διακριτικά.

Μέθεξη.

Γ.Β.

2. GRAVITY

του Αλφόνσο Κουαρόν

Στο αχανές κι απέραντο του διαστήματος βιώνεις την αιχμαλωσία, αφού δεν υπάρχει η ευλογημένη βαρύτητα για να πατήσεις στα πόδια σου και να κάνεις τις ελεύθερες επιλογές σου. Κι όταν βρεθείς (συναισθηματικά) εκεί, αρχίζεις να εκτιμάς περισσότερο τις δυνατότητες της ζωής εδώ, κι έτσι κόβεις τον (όποιο) ομφάλιο λώρο και αναγεννάσαι.

Με κέλυφος διαστημικού έπους στα όρια του τεχνικού (ούτε στιγμή να φθίνει σε τεχνητό) θαύματος και μιλώντας φαρσί τη γλώσσα της εικόνας, ο Κουαρόν -αυτός ο λάτρης των δυναμικών μονοπλάνων και της μαχητικής πλευράς του ανθρώπου- δημιουργεί ένα συμπαγές (και υπερπολύτιμο) rollercoaster συγκινήσεων, που ρέει χορογραφημένα θαρρείς, για να ανάψει τη σπίθα για μια νέα γενιά εραστών του κινηματογράφου.

Ι.Μ.Λ.

01. Η ΤΕΛΕΙΑ ΟΜΟΡΦΙΑ (LA GRANDE BELLEZZA)

Του Πάολο Σορεντίνο

Η Τέλεια Ομορφιά, από άλλους ψηλότερα κι άλλους χαμηλότερα, ψηφίστηκε σύσσωμα στον Nostromo. Ίσως γιατί πέρα από τις επικρίσεις εκείνων που βλέπουν έναν παρωχημένο, ίσως νοσηρό – ή ακόμα και βαρετό (…) – ελιτισμό, υπάρχει μια καρδιά που χτυπά σημαίνοντα μέσα στην ασθενική (από την ηλικία) και φοβισμένη (απ’ τους καιρούς) κράση της. Κι εμείς εδώ, έστω και με τις εκ προοιμίου αποτυχίες μας, έχουμε μια ίδια.

Όλοι, αργά ή γρήγορα, θα ‘ρθουν αντιμέτωποι με την Ομορφιά, με κείνο που αλάθητα τους κάνει ως τα έγκατα να νοιώθουν πως ανήκει το είναι τους. Ο Τζεπ Γκαμπαρντέλα, ένας γερασμένος Γουόλτερ Μίτι που δείλιασε ν’ ακούσει τον Major Tom από το δικό του κορίτσι, φτάνει στο ακανθώδες όριο του καλόβολα παρηκμασμένου βίου του κι αποφασίζει ν’ ανταλλάξει την κατακτημένη γοητεία της ασφαλούς του ευφυολογίας, μ’ ένα τελευταίο bid όχι στην ίδια την Ομορφιά – αυτή χάνεται ανεπιστρεπτί όταν της γυρίσεις την πλάτη κι ο χρόνος παρέλθει – αλλά την (περηφανώς δυσοίωνη) αναζήτησή της μέσω της τέχνης του να πάψεις ν’ αρνείσαι στην ψυχή σου τον χώρο της.

Η.Δ.

Προσωπικές Λίστες:

Γιάννης Βασιλείου

1. Lincoln

2. The Wolf of Wall Street

3. La Migliore Offerta

4. Gravity

5. Prisoners

6. All is Lost

7. La Vie d’ Adele

8. Rush

9. La Grande Bellezza

10. Tabu

Ηλίας Δημόπουλος

1. All is Lost

2. Lincoln

3. La Grande Bellezza

4. Gravity

5. The Secret Life of Walter Mitty

6. Prisoners

7. The Company you Keep

8. Rush

9. La Migliore Offerta

10. Lone Ranger

Χρήστος Ζαφειριάδης

1. The Broken Circle Breakdown

2. Dupa Dealuri

3. La Migliore Offerta

4. Prisoners

5. La Grande Bellezza

6. Only God Forgives

7. Django Unchained

8. Lincoln

9. Frances Ha

10. This is the End

Ιωάννης 'Moody' Λαζάρου

1. Gravity

2. La Grande Bellezza

3. Argo

4. The Secret Life of Walter Mitty

5. Prisoners

6. Before Midnight

7. No

8. Lincoln

9. All is Lost

10. Tabu

Τάσος Μελεμενίδης

1. Tabu

2. Before Midnight

3. La Vie D' Adele

4. Gravity

5. Lincoln

6. La Grande Bellezza

7. The Best Offer

8. Frances Ha

9. The Sessions

10. The Grandmaster

Αχιλλέας Παπακωνσταντής

1. La Vie d'Adèle

2. The Wolf of Wall Street

3. V Tumane

4. Dupa Dealuri

5. Blue Jasmine

6. La Grande Bellezza

7. Tabu

8. No

9. Biancanieves

10. Venus à la fourrure

Γιάννης Σμοΐλης

1. La Grande Bellezza

2. All Is Lost

3. Prisoners

4. La Migliore Offerta

5. Rush

6. Miss Violence

7. Le Passe

8. La Vie D’ Adele

9. Gravity

10. Blue Jasmine