Money Talks #010

Από τον Γιάννη Βασιλείου

Για δεύτερη σερί εβδομάδα ταινίες της Universal φιγουράρουν στην πρώτη και την δεύτερη θέση. Για να εντοπίσουμε αντίστοιχο επίτευγμα θα πρέπει να ανατρέξουμε στο μακρινό 1994 όταν το On Deadly Ground, η σύγκρουσις γιγάντων ανάμεσα στον Στίβεν Σιγκάλ και τον Μάικλ Κέιν, και το Ace Ventura: Pet Detective , αμφότερα ταινίες της Warner, κατακτούσαν πρώτη και δεύτερη θέση αντίστοιχα. Στην τέταρτη θέση το Frozen πέφτει μόλις κατά 1/5 σε σχέση με το προηγούμενο τριήμερο και είναι να αναρωτιέται κανείς πού θα σταματήσει. Το σίγουρο είναι πως θα ξεπεράσει το Despicable Me 2 στην κούρσα για τον τίτλο του πιο εμπορικού animation παραγωγής 2013. Είναι τέτοια δε η απήχηση του στο αμερικανικό κοινό, που η εταιρεία ετοιμάζει sing-along προβολές, προβολές δηλαδή στις οποίες το κοινό συμμετέχει ενεργά στα τραγουδιστικά μέρη. Με αυτό ως δεδομένο, δεν βλέπω πώς μπορεί να καταλήξει αλλού το Oscar καλύτερου τραγουδιού τον προσεχή Μάρτιο.

Ταινίες 2013: Χωρίς Διανομή

Από τους Γιάννη Βασιλείου, Τάσο Μελεμενίδη, Αχιλλέα Παπακωνσταντή

Όπως δηλώνει ευθαρσώς και ο τίτλος, ταινίες που δεν κέρδισαν ελληνική διανομή, αλλά τις απολαύσαμε είτε σε κάποιο φεστιβάλ είτε χάρις στην κυκλοφορία τους σε DVD, στη διεθνή (μόνο) Αγορά.

Les Salauds

Της Κλερ Ντενί

Η straight to dvd πορεία της τελευταίας ταινίας της Claire Denis μόνο έκπληξη δεν προκαλεί - το ίδιο συνέβη άλλωστε με τον προκάτοχό της, το σαφώς πιο προσβάσιμο White Material. Το σινεμά της Γαλλίδας δημιουργού, απαιτητικό κι αινιγματικό, μοιάζει εκ φύσεως αλλεργικό σε εμπορικές προσδοκίες. Το Les Salauds, νεο-νουάρ ατμόσφαιρας παρά πλοκής, κατορθώνει μέσα από το νοσηρό σκηνοθετικό ύφος και το ελλειπτικό μοντάζ να σκιαγραφήσει την ταξική απόγνωση μπροστά στην κοινωνικό-αισθητική ανηθικότητα του καπιταλισμού. Εξαιρετικό το πρωταγωνιστικό δίδυμο (Lindon-Mastroianni), σινεφιλική απόλαυση η παρουσία του Subor (Le Petit Soldat), όλοι τους πιόνια που χορεύουν στον αιθέριο, κυκλικό σκοπό των Tindersticks. 

Α.Π.

L’Inconnu Du Lac

Του Αλέν Γκιροντί

Ταινίες σαν το Inconnu du lac, χαρακτηριστικά άφοβες κι ενστικτωδώς τολμηρές, μοιάζουν να κατάγονται από ένα ολότελα δικό τους σύμπαν απόλυτης ελευθερίας και να διακατέχονται από άγνοια κινδύνου για τις υποκριτικές, συντηρητικές μας κοινωνίες. Η μόνη περίπτωση να φτάσουν ως στη μεγάλη αίθουσα, τουλάχιστον στην Ελλάδα, περνάει από την καλλιέργεια ενός επιτηδευμένου θορύβου γύρω από στοιχεία παραφιλμικά - βλέπε Ζωή της Αντέλ. Μοιραία, το χαμηλόφωνο φιλμ του Guiraudie θα αναζητήσει το κοινό του σε ιδιωτικές προβολές, όπως αρμόζει σε μια ιστορία συνάντησης της ερωτικής επιθυμίας και του φόβου του θανάτου. Ταινία της χρονιάς σύμφωνα με τα Cahiers du cinéma. 

Α.Π.

Alan Partridge: Alpha Papa

Του Ντέκλαν Λόουνι

Ένας λόγος υπάρχει που βρίσκεται το Alan Partridge:Alpha Papa στη λίστα που διαβάζεις κι αυτός είναι επειδή πρόκειται για την πιο αστεία ταινία της περσινής χρονιάς. Είναι μια από τις ευτυχείς περιπτώσεις, όπου ένας κωμικός αφήνεται να ξεσαλώσει και να δοκιμάσει πράγματα, οι οποίες αγκαλιάζονται από το κοινό και ενοχλούν εκείνους τους κριτικούς, που προτιμούν τον Κάρεϋ της "Αιώνιας Λιακάδας" και τον Φέρρελ του "Stranger than Fiction" κι αναρωτιούνται γιατί δεν παίζουν έτσι «ωραία» και συγκρατημένα  στις υπόλοιπες ταινίες τους.

Αν αγαπάς την κωμωδία του Κούγκαν, δεν θα βρεις καλύτερα. Κι αν εκτιμάς την ασθμαίνουσα, ανάμεσα σε playlists  και τηλε-περσόνες, τέχνη του ραδιοφώνου, θα χαρείς να μάθεις πως τούτο το ταπεινό βρετανικό φιλμ αγωνίζεται για την σωτηρία της.

Γ.Β.

Upstream Color

Του Σέιν Κάρουθ

Με το δεύτερο φιλμ του, 9 χρόνια μετά το Primer, ο Shane Carruth, μοιάζει πλέον σαν ένας επισκέπτης που έρχεται κατά διαστήματα για να εξερευνήσει την κινηματογραφική γραφή και να υπενθυμίζει πως αυτή δεν έχει όρια. Αποφεύγοντας κάποιους εντυπωσιασμούς που είχε η πρώτη δουλειά του, χρησιμοποιεί τις ανεξάντλητες δυνατότητες του μοντάζ, για να μπει μέσα στο μυαλό των ηρώων του, να μας μεταδώσει την έννοια της αντίληψης που έχουν για τον κόσμο, μέσα από δεκάδες συνειρμούς. Χρειάζεται απόλυτη διαύγεια και υπομονή από τον θεατή, όμως τον αποζημιώνει υποδειγματικά όταν τα κομμάτια του παζλ του αρχίζουν να ενώνονται.

Τ.Μ.

The Act of Killing

Των Τζόσουα Οπενχάιμερ και Κρίστιν Σιν

Το ντοκιμαντέρ που βρέθηκε στη κορυφή σε πολλές λίστες από κορυφαία έντυπα και sites για το 2013 - ξεπερνώντας πασίγνωστα φιλμ – είναι μια ακραία και σουρεαλιστική προσπάθεια ανάπλασης ιστορίας. Επιζώντα μέλη των ταγμάτων θανάτου που σκότωναν κομμουνιστές στην Ινδονησία τη δεκαετία του 60, αναπλάθουν τις αληθινές πράξεις τους σαν κινηματογραφικοί ήρωες, με βάση μάλιστα τα προσωπικά τους γούστα στο σινεμά. Η περίεργη προσέγγιση πάνω στο θέμα σόκαρε διεθνώς, αλλά περισσότερο τόνισε την σημασία της μνήμης (πρώην δολοφόνοι κυκλοφορούν σήμερα σαν άκακοι γεράκοι) και την επιρροή της κινηματογραφικής βίας στην αληθινή ζωή, καταφέρνοντας τελικά να αναλύσει μια γενοκτονία πολύ βαθύτερα από ότι θα έκανε ένα συμβατικό φιλμ του είδους.

Τ.Μ.

Ταινίες 2013: Κατευθείαν στο DVD

Από τους Ηλία Δημόπουλο, Χρήστο Ζαφειριάδη, Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου, Γιώργο Παυλίδη

Ύστερα από το εκτενές αφιέρωμα στις αγαπημένες μας ταινίες για το 2013, εδώ κι εδώ, επανερχόμαστε με δύο ακόμη (μίνι) αφιερώματα. Στο πρώτο, γράφουμε για τέσσερεις ταινίες που αγαπήσαμε και πολύ θέλαμε (και τους έπρεπε) να δούμε στη σκοτεινή αίθουσα, αλλά η ελληνική διανομή αποφάσισε να τις στείλει κατευθείαν για οικιακή ψυχαγωγία. Το δεύτερο, εντός των ημερών, για ταινίες του 2013 που δεν κατάφεραν να αποκτήσουν διανομή.

Μέχρι Το Θαύμα (To The Wonder, 2012)

του Τέρενς Μάλικ

Δύσκολος, παράξενος και σε σημεία γενναιόδωρα παραληρηματικός, ο Μάλικ εμπνέεται από τη ζωή, για να οικοδομήσει την ανάγκη του ονείρου και τη λαχτάρα της συναισθηματικής ολοκλήρωσης. Μέσα σε ένα σύμπαν συγκεχυμένο, χωρίς σαφή αφήγηση και χωροχρονικούς κανόνες, φιλοσοφεί μέσω της δημιουργίας, εξερευνώντας τη φύση και το πνεύμα του ανθρώπου, καθώς και των επιλογών του. Δημιουργεί μια μετέωρη αίσθηση πνευματικής αναζήτησης και αισθητικών αναμνήσεων για να καταλήξει στην αποσιωπημένη επιθυμία του να καταφέρουμε μια μέρα να συγχωρέσουμε τους εαυτούς μας. Άλλωστε «αν η ζωή δεν είναι όμορφη, πρέπει να την κάνουμε να γίνει». Αρκεί μια μέρα να αγγίξουμε το Θαύμα.

X.Z.

Flight (2012)

του Ρόμπερτ Ζεμέκις

Όταν είσαι εξαρτημένος, λες τσουβάλια ψέματα και παραμυθιάζεις τον εαυτό σου πως δεν τρέχει κάτι. Σε αυτή την πορεία αυτοκαταστροφής υπάρχουν δύο κομβικά σημεία. Το πρώτο, η στιγμή της συνειδητοποίησης ότι η κατάστασή είναι αρρωστημένη. Το δεύτερο, όταν έχεις πιάσει πάτο, να επιδείξεις σθένος για να αναστηθείς από τις στάχτες σου.

Στο δραματικό θρίλερ του φορμαρισμένου Ζεμέκις, ο Γουίπ του συγκλονιστικού Ντενζέλ Ουάσινγκτον θα οδηγηθεί στη συνειδητοποίηση επισφραγίζοντάς την με μια σταράτη ομολογία, ενώ κρίνεται η ζωή του. Η ανάληψη ευθύνης -στάση γεμάτη αξιοπρέπεια- θα τον ελευθερώσει, ακόμη και στη φυλακή. Στο φόντο, η λεπτή γραμμή που χωρίζει ήρωα από εγκληματία, η ασφυκτική μιντιακή συμπεριφορά, η δυσάρεστη επικράτηση της δικολαβίας και η καταλυτική σημασία της λεγόμενης "σκληρής αγάπης".

Ι.Μ.Λ.

Τα Γυρίσματα Της Ζωής (Trouble With The Curve, 2012)

του Ρόμπερτ Λόρεντζ

Λέει ο Τζόνι Χάλιντεϊ σ’ ένα τραγούδι του, «τα τατουάζ μου είναι παλιότερα απ’ αυτούς που αγαπούν τα τραγούδια μου».

Τα τατουάζ του Ίστγουντ είναι το βλέμμα, ο βρυχηθμός, οι αποσκευές, είναι οι αμαρτίες, ο πόνος και η αποτυχία που επισκιάζουν λαμπερά την ηλικιωμένη του αυθεντία. Με ανθρωπιά που να σου αρκεί για μια ζωή που θα προικίσει το αποτυχημένο της bid για αιωνιότητα μέσα από την κληροδοτούμενη αγάπη στις ψυχές ημών παραδειγματισμένων.

Το Trouble δεν είναι καμμιά φοβερή ταινία. Για σένα. Για μένα είναι μια μικρή, μέγιστη ιστορία, εκείνου του ανυπολόγιστου θάρρους να εκθέτεις την φθορά σου, να περηφανεύεσαι τον πρωταθλητισμό σου, να αυτοεξαφανίζεσαι με μια σεμνότητα αποστομωτική, να παραδέχεσαι – ακόμα μια φορά, όχι εκπρόθεσμα – πόσα ήθελες, μπορούσες, κι όμως, δεν έκανες.

Κάπως έτσι το τίποτα γίνεται κάτι.

Η.Δ.

Η Αυτοκρατορία Του Έρωτα (The Look Of Love, 2013)

Του Μάικλ Γουιντερμπότομ

Η  -κλασική, αλλά εξυπνότερη από τον μέσο όρο – ιστορία ανόδου και πτώσης του Paul Raymond , ιδρυτή μιας αυτοκρατορίας strip clubs, αισθησιακών σόου και περιοδικών στο Λονδίνο της δεκαετίας του 60’, που έφτασε να είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στην Αγγλία. Ζώντας εκ προθέσεως εκτεθειμένος στην «δημόσια σφαίρα» της τηλεόρασης και των tabloids, θα κληθεί να αντιμετωπίσει το προσωπικό του έλλειμμα - την ανικανότητα να διαχειριστεί τις ανθρώπινες σχέσεις με την αναγκαία εσωστρέφεια και ευαισθησία- όταν θα είναι πλέον αργά. Η ταινία αποφεύγει την εύκολη ηθικολογία περί πορνογραφίας, πολιτικής και φήμης και επικεντρώνεται –κυρίως στο δεύτερο μισό- στην ανήλιαγη και συχνά παραμελημένη ζωή που κρύβεται κάτω από την φανταχτερή επιφάνεια. 

Γ.Π. 

Movie to Remember (7): Duel

Από τον Χρήστο Ζαφειριάδη

Η Μονομαχία (1971)

Σκηνοθεσία: Στίβεν Σπίλμπεργκ

Πρωταγωνιστούν: Ντένις Γουίβερ, Ζακλίν Σκοτ

Τηλεταινία, 90’,  1.33 : 1

Αν κάτι πρέπει να χαρακτηρίζει το σινεμά του Spielberg, αυτό είναι ο τρόπος με τον οποίο έχει κατανοήσει και υπόγεια προβάλει τους εαυτούς μας μέσα στις ταινίες του. Το Duel είναι μια σπάνια απολαυστική ταινία, όχι γιατί είναι τόσο όμορφα γυρισμένη, αλλά γιατί καταφέρνει και μιλάει με διαχρονική ευκολία για τον σύγχρονο άνθρωπο, με τα έμφυτα και αμετάβλητα ένστικτα επιβίωσης που τον καθορίζουν.

Τοποθετημένο στους ξεχασμένους και σκονισμένους αυτοκινητόδρομους της αμερικανικής επαρχίας (εκεί όπου συντελείται το ξεγύμνωμα του πολιτισμικού χαρακτήρα), το Duel φέρνει τον κεντρικό πρωταγωνιστή της ταινίας , με το συμβολικό όνομα Man(n) και το μικροκαμωμένο του Dodge Valiant,  αντιμέτωπο με την απειλή ενός βρώμικου Peterbilt, ένα γιγάντιο φορτηγό θηρίο με άγνωστο οδηγό, το οποίο προκαλεί τον τρόμο και επιτίθεται χωρίς προφανές κίνητρο και αιτία στο θύμα του. Ένας αγώνας δρόμου και επιβίωσης ξεκινά (“everybody runs”) στον οποίο το απολίτιστο και αγνώστου ταυτότητας βυτίο εκπνέει σκόνη, μονοξείδιο του άνθρακα και φλόγες, ενώ το μικρό αμερικάνικο τυπικό (γι’ αυτό και συμβολικό) αυτοκίνητο αποπνέει ανασφάλεια και ανησυχία για την ίδια του τη ζωή.

Νεμπράσκα (2013) * * * 1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Αλεξάντερ Πέιν

Πρωταγωνιστούν: Μπρους Ντερν, Γουίλ Φόρτε, Τζουν Σκουίμπ

115 λεπτά, 2.35:1

Κάποτε οι άνθρωποι σκέφτονταν -άρα και λειτουργούσαν- πιο απλά. Ήξεραν πως αυτό που τους λέει ο άλλος είναι και αυτό που εννοεί. Με αυτή τη στάση ζωής ο ηλικιωμένος Γούντι, έχοντας στα χέρια του ένα κουπόνι που υπόσχεται ένα εκατομμύριο δολάρια, κινάει από την πολιτεία της Μοντάνα για αυτή της Νεμπράσκα, ώστε να το εισπράξει. Η οικογένειά του αντιλαμβάνεται πως είναι φενάκη, αλλά βλέποντας το ακατάβλητο πείσμα του -και σεβόμενη την πατρική εκπλήρωση που νιώθει μέσα από αυτό, όπως την εκμυστηρεύεται- τον συνοδεύει σε αυτή του την (τελευταία, ίσως) περιπέτεια.

Jack Ryan: Πρώτη Αποστολή (2014) * * *

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Σκηνοθεσία: Κένεθ Μπράνα

Πρωταγωνιστούν: Κρις Πάϊν, Κέβιν Κόστνερ, Κένεθ Μπράνα, Κίρα Νάϊτλι

105’, 2.35:1

Το reboot του ήρωα του -προσφάτως μακαρίτη- Τομ Κλάνσι, το πρώτο που δεν βασίζεται σε βιβλίο, έχει τον Κένεθ Μπράνα στο τιμόνι και από πλευράς γνώσης του είδους, στυλ, δεξιοτεχνίας και (όχι πάντα μετρημένης) πληθωρικότητας, είσαι καλυμμένος. Όλα έχουν το βάρος που τους αναλογεί, η υπογραμμιστική ατμοσφαιρικότητα της μουσικής και των βλεμμάτων διαδέχεται την αυτοκρατορικότητα του στυλ, της γνωστικής καλλιτεχνικής διεύθυνσης και των ερμηνειών. Όσο το Shadow είναι κατασκοπεία θυμίζει – και υπερβαίνει - ωραίες στιγμές του ’80 (Έγκλημα στο Γκόρκι Παρκ, Το Τέταρτο Πρωτόκολλο), η πλοκή στηρίζεται στην εσωτερική δράση της πληροφορίας, της εξαπάτησης, της παρατήρησης και, σκηνοθετικά, της μεγάλης σεκάνς – όπως η λαμπρή στιγμή του δείπνου και της κλοπής των αρχείων.

Η Κλέφτρα Των Βιβλίων (2013) * * 1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Μπράιαν Πέρσιβαλ

Πρωταγωνιστούν: Σοφί Νελίς, Τζέφρι Ρας, Έμιλι Γουότσον

131 λεπτά, 2.35:1

Την ιστορία της «κλέφτρας των βιβλίων» μπορεί να την αφηγείται τυπικά ο Θάνατος (εύρημα που δεν γίνεται εκμεταλλεύσιμο επαρκώς), αλλά το βασικό προτέρημα της είναι πως στην κινηματογραφική της εκφορά αποτυπώνεται ευκρινώς η αγνότητα και ο συναισθηματισμός που κρύβει η ψυχή ενός μικρού κοριτσιού, όπως η κεντρική ηρωίδα της.

Σε μια ακόμη δραματική ιστορία για την εποχή του Β΄Παγκοσμίου -όταν ακόμη οι Ναζί ήταν κυρίαρχοι και καταζητούσαν κάθε Εβραίο, κομμουνιστή ή έγχρωμο- που διαθέτει πλούσιο δραματουργικό πυρήνα ο οποίος, όμως, σκηνοθετείται από τον Πέρσιβαλ του τηλεοπτικού «Πύργου του Ντάουντον» κάπως επίπεδα και συμβατικά (καθιστώντας έτσι το φιλμ του λιγότερο ενδιαφέρον από παρεμφερή, θεματολογικά, εγχειρήματα όπως το «Ημερολόγιο της Άννα Φρανκ» του Στίβενς ή τα πρόσφατα «Σφραγισμένα Χείλη» του Ντόλντρι), αλλά στα σίγουρα με τις καλύτερες των προθέσεων και μια γεμάτη καρδιά κάτω από την επιφάνεια, που υποστηρίζεται από ανάλογης πάστας ερμηνευτές.

Η Αιώνια Επιστροφή Του Αντώνη Παρασκευά (2013) * * 1/2

Από τον Ιωάννη 'Moody' Λαζάρου

Σκηνοθεσία: Ελίνα Ψύκου

Πρωταγωνιστούν: Χρήστος Στέργιογλου, Μαρία Καλλιμάνη, Γιώργος Σουξές

89 λεπτά

Ένας διάσημος τηλεπαρουσιαστής σκηνοθετεί τη σικέ απαγωγή του και απομονώνεται σε ένα off-season ξενοδοχείο όπου εξασκεί επαναλαμβανόμενα τις ίδιες εργασίες μέχρι να σκηνοθετήσει την επανεμφάνισή του.

Σε αυτόν τον ευθύ σχολιασμό του απατηλού σελεμπριτιανισμού που επικρατεί εδώ και δεκαετίες στην Ελλάδα (με διαφορετικά επιμέρους χαρακτηριστικά ανά εποχή, όπως επισημαίνεται και στην ταινία), με Έβερεστ του τις εγωπαθείς τηλεπερσόνες -αναλώσιμες και μη- που διαμορφώνουν μια εικονική πραγματικότητα της οποίας αρχικά θύματα είναι οι θεατές, αλλά στη συνέχεια μετατρέπονται σε τέτοια (και με τραγικότερη έκβαση) οι ίδιοι οι φορείς της, η Ελίνα Ψύκου χρησιμοποιεί τη γλώσσα του, καθιερωμένου ορολογιακά πια, ελληνικού «Weird Wave».

Ender's Game (2013) * *

Από τον Ηλία Δημόπουλο

Σκηνοθεσία: Γκάβιν Χούντ

Πρωταγωνιστούν: Άζα Μπάτερφιλντ, Χάρισον Φορντ, Μπεν Κίνγκσλι, Χέϊλι Στάϊνφιλντ

114’, 2.35:1

Βασισμένο στο βιβλίο του Όρσον Σκοτ Καρντ το Ender’s Game είναι μια ταινία περισσότερο ερεθιστική για την πολιτισμική της σημασία παρά για το κινηματογραφικό της ενδιαφέρον. Το οποίο, παρ’ ότι πεπερασμένο, δεν παύει να είναι υπαρκτό, το φιλμ του Χουντ είναι οπτικά χορταστικό και η προσπάθεια αναβίωσης μιας διαστημικής saga στο στυλ του Πολέμου των Άστρων – με τον Χαν Σόλο αυτοπροσώπως! -  δεν περνά απαρατήρητη.

Ωστόσο το ζουμί είναι μάλλον αλλού. Σε μια κοινωνία πρακτικά αμοραλιστική ήταν θέμα χρόνου το ηλικιακό κοινό των multiplex να μετατραπεί σε κινηματογραφικό θέμα, να γίνει από καταναλωτής, συμπαραγωγός. Έτσι, προεκτείνοντας κι επισημοποιώντας το φαινόμενο των Hunger Games, το Ender’s Game είναι μια ταινία με θέμα τα παιδιά, το φαινόμενο της παιδικότητας, τη νομοτέλεια της ενηλικίωσης, την ανάγκη της διαπαιδαγώγησης. Δυστυχώς (ή, για κάποιους, ευτυχώς…) η διαπαιδαγώγηση αυτή συμβαίνει επίσημα πια σ’ ένα περιβάλλον βίας και μάλιστα, στην περίπτωση του Ender, μιας απόλυτα νομιμοποιημένης βίας στο όνομα του «Καλού» (της ομάδας, του Έθνους, της Γης).